BOSTON, 16 Mart (IPS) – İdam cezasına karşı kampanya yürüten aktivistler artık bu yöndeki eğilimin durdurulamaz olduğunu söylüyor ve en geç 15 yıl içinde tüm ülkede idam cezasının tamamen ortadan kalkacağını tahmin ediyor.
IPS’e konuşan İdam Cezasına Karşı Ulusal Koalisyon’dan David Elliot &com;Bu eğilim yıllardır gelişen bir dalga şeklinde geliyor&com; dedi.
İdam Cezası Bilgi Merkezi’nin verilerine göre Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) 50 eyaletinin 38’inde idam cezası uygulanıyor. Meryland ve New Jersey eyaletleri idam cezasını kaldırmanın eşiğinde. Elliot, dört diğer eyaletin –Connecticut, Illinois, New Mexico ve Kuzey Carolina- de bu yolda olduğunu belirtti.
Arkansas, Missouri ve Güney Dakota’da yakın zamanda çıkan bir Yüksek Mahkeme kararı nedeniyle moratoryum uygulanıyor. Kaliforniya’da da bir federal yargıç tüm infazların durdurulmasını ve eyalette uygulanan idam cezası sisteminin soruşturulmasını istedi. Elliot 15 yıl içinde tüm ülkede idam cezasının kalmış olacağını tahmin ediyor.
Ekim 2006’da tüm ülkede toplam 3 bin 334 kişi infaz edilmeyi bekliyordu. Genellikle bir mahkumun ne zaman idam edileceğine o eyaletin valisi karar veriyor ve mahkumların 10 yıl yada daha fazla süreyle cezanın infazını beklemesi mümkün. 1976’da idam cezasının tekrar uygulanmaya başlamasından bu yana bin 64 kişi infaz edildi.
Aktivistler ABD’de idam cezasının kalkması yolundaki başlangıcı Illinois Valisi George Ryan’ın yedi yıl önce bir infaz emrini imzalamayı reddetmesine tarihliyor. Onun cesur karşı çıkışının ardından eyalette şu an moratoryum ilan edilmiş durumda.
Masum insanların infaz edildiğinin ve infazların ne kadar insanlık dışı bir biçimde gerçekleştirildiğinin ortaya çıkmasıyla birlikte yakın zamanda diğer eyaletlerin yönetici ve yetkilileri de idam cezası sisteminin adilliğini sorgulamaya başladı.
Montana’da başsavcı yardımcısı John Connor bundan sonra idam cezasıyla uğraşmak istemediğini açıkladı: &com;Yaşama bu kadar önem verdiğimizi söyleyip diğer yandan tüm kaynaklarımızı, hukuki deneyimimizi ve tüm sistemi yaşamınızı elinizden almak üzerine kurmak en büyük samimiyetsizlik. Açıkçası bundan sonra ben bunu yapamayacağım&com;.
IPS’e bir röportaj veren Maryland’lı avukat Paul B. DeWolfe geçen 30 yılda idam cezasına mahkum edilen 123 kişinin daha sonra masum olduğunun ortaya çıktığını vurguladı. Bu mahkumların çoğu maruz kaldıkları muameleyi anlattı ve çoğu kimse duyduklarından hoşnut kalmadı. &com;Bu örnekler sayesinde idam cezasından uzaklaşmaya doğru bir eğilim belirdi&com;.
İdam edilmekten kurtulanlardan biri de bugün aktif bir şekilde karşıt kampanyanın içinde yer alan Juan Melendez. Melendez 18 yıl bekledikten sonra 2002’de idam edilmekten kurtulmuştu.
IPS’e konuşan Melendez en çok gardiyanlar birlikte yaşadığı ve arkadaş olduğu bir mahkumu idama götürmek için aldığında acı çektiğini anlattı. &com;O zamanlar 2010 volt çeken elektrikli sandalyeyi kullanıyorlardı. Hapishanede ışıklar gelip gittiğinde onun canını aldıklarını ve bunu durduramayacağımı anlıyordum&com;.
Yüzlerce yurttaş grubu, dinsel kuruluşlar ve hukukçular Melendez gibi aktivistlerle birlikte çalışarak idam cezasına karşı kampanyanın bugünkü etkinliğe ulaşmasını sağladı.
Kampanya birçok konuya yoğunlaşıyor. Para bunlardan biri. Florida İdam Cezasına Alternatifler grubundan Mark Elliot, &com;İki yaşlı adamı öldürmek için yılda 50 milyon dolar harcamak… Toplum güvenliğini sağlamanın daha verimli yolları var&com; diyor.
Bir diğer konu başlığı ırkçılık. ABD’de idam cezası sisteminin ciddi biçimde ayrımcılık yarattığı iddia ediliyor. Elliot &com;1769’dan bu yana hiçbir beyazın bir siyahı öldürdüğü için idam edilmemiş olması ilgi çekici. Bu Florida’da idam cezasının gerçeği&com; diyor.
37 eyalette uygulanan zehirli iğneyle infaz yönteminin yol açtığı tartışmaların ardından ABD Yüksek Mahkemesi’nin idam cezalarının durdurulması için yasal dayanak sağlayan kararı geldi.
Mahkeme geçen yıl idam cezası mahkumlarının zehirli iğneyle infaz edilmenin ABD anayasasının 8. maddesine aykırılığını iddia edebileceklerine karar verdi. Bu madde vahşi ve olağandışı cezayı yasaklıyor. Bunun üzerine 10 eyalette infazlar durduruldu.
&com;Kamuoyu anketleri ABD vatandaşlarının küçük bir farkla da olsa çoğunluğunun ömür boyu hapis cezasını idam cezasına tercih ettiğini gösteriyor&com; diyor İdam Cezasının Kalkması için New Mexico Koalisyonu’ndan Judi Caruso.
2006’da Gallup yaptığı bir anket çalışması da son 20 yılda ilk defa Amerikalıların idam cezasından uzaklaştığını ortaya çıkarmıştı. &com;Herkes onarılamayacak kadar bozulmuş olan bu sistemi yeniden değerlendirmeye başladı&com; diye ekliyor Caruso.
INTER PRESS SERVICE NEWS AGENCY - TÜRKÇE
