Ayman Okail'le röportaj : "Mısır'da İdam Cezasına Çarptırılmak İçin 100 Neden"

KAHİRE, 13 Haziran (IPS) – Mısır'da idam cezası vermek oldukça kolay gözüküyor –aslında yargıçların bir vatandaşı hayatından etmek için kullanabileceği 59 yasa ve 105 suç tanımlanmış durumda.

Öte yandan 22 insan hakları örgütünün ve 200 uzmanın yer aldığı Maat Yasal ve Anayasal Çalışmalar Merkezi'ne göre idam cezası öngören yasaların çokluğu tek sorun değil.

IPS muhabiri Baher Kamal'la konuşan merkezin yöneticisi Ayma Okail &com;Esas risk, bu yasaların çoğunun büyük boşluklar içermesi&com; diyor.

IPS: Mısır'da kaç kişi idamla cezalandırıldı? Ne tür suçlara idam cezası veriliyor?

Ayman Okail (AO): İdam cezalarının tam sayısını bilmek zor fakar geçen yıl 40'tan fazla insan bu cezaya çarptırıldı ve Af Örgütü raporuna göre hiçbiri infaz edilmedi. İdam cezası öngörülen suç sayıs 105. Bunlar dört ana kategoriye bölünebilir: yurtiçinde ya da yurtdışında kamu yararına zarar vermek, uyuşturucu suçları, askeri yargılamalar ve terörizm.

Mısır'da 27 yıl boyunca olağanüstü hal uygulandığını ve bunun 2010'a kadar süreceğini de hatırlamamız lazım. Devlet başkanının sivilleri askeri mahkemeye yargılanmak üzere göndermesini sağlayan yetkileri var.

İdam cezası öngören yasaların çoğu muğlak ve hukuk dışı terimlerle yazılmış. Örneğin uluslararası alanda tartışmalı olan terörizm gibi terimler tanımlanmadan yasalara konulmuş durumda. Bir diğer sorun da siyasi değerlendirmelerin davaları etkilemesi.

Another critical flaw is that political considerations may overshadow trials that may be related to what are regarded as political crimes.

IPS: Sizin koalisyonunuz bu konuda neler yapıyor?

AO: Ülkede idam cezas üzerine bir dosya hazırlıyoruz ve idam cezaları ile etkilerini tartışmak üzerine atölyeler düzenliyoruz. Siyasi suçlar ve düşünce suçlarında idam cezasının kaldırılması için çalışıyoruz. Diyet sisteminin yaygınlaşmasını da istiyoruz. Soruşturmaların adil olmasını ve yargının bağımsızlığını savunuyoruz.

IPS: Dini örgütler gibi başlıca aktörler ne yapıyor?

AQ: El-Ezher, Mısır'daki en büyük dini organizasyon idam cezasını tartışmayı reddediyor. Bunun Allah tarafından verilmiş bir hak olduğunu söylüyor. Bizse bir cinayetin kazara işlenmişse, mağdurun ailesi diyeti kabul ederse ne olacağını soruyoruz.

IPS: Halk nasıl tepki veriyor?

AO: İnsanlar dini kuruluşların tavırlarından etkileniyor. Bazı milletvekilleri cezaların halka açık şekilde infaz edilmesini savunuyor. Bu konuda bir önerge verildi. Bazıları da organ ticareti yapanlara da idam cezası verilmesi önerdi. Tartışılan terörizm ve radyoaktivite konusundaki iki yasa taslağı IPS: Peki ya askeri mahkemeler?

AO: Sivilleri yargılamaya ve idam cezaları vermeye devam ediyorlar. İdam cezalarının büyük kısmını bu mahkemeler veriyor. Bugüne kadar 93 kişi terörizmle ilgili suçlarda yargılandı ve 67 kişi infaz edildi.

IPS: Bir çıkış noktası var mı?

AO: Mısır'da idam cezasının yerleşmesinden korkuyoruz. Ama çabalarımızı sürdürüyoruz. İdam cezası öngören suçların kasten cinayet, ihanet, savaş zamanında casusluk ve kadınlarınkaçırılması ve tecavüze indirgenmesini istiyoruz.