HAKLAR-ÇEK CUMHURİYETİ : İdam Kalktı Ama Mahkumların Hayatı Elinden Alınıyor

PRAG, 26 Eylül (IPS) – Çek topraklarında idam cezasının kaldırılmasından 18 yıl geçmesine rağmen ciddi suçlardan tutuklananların yeniden topluma kazandırılması için çok az şey yapıldı.

Prag merkezli Sivil, Yurttaşlık ve İnsan Hakları için Rehberlik Merkezi'nden Ladislav Zamboj ülkede kesin ömür boyu hapis cezasına çarptırılmış 35 mahkuma sunulan yeniden kazandırma olanaklarının &com;az ve yetersiz&com; olduğunu söyledi.

Cezaevinde işleri olmayan mahkumların açık eğitime katılması kolaylıkla sağlanabilir.

&com;Esas sorun bunun finansmanı. Çoğu yönetici bunun kaynakları boşa harcamak olduğunu düşünüyor.&com;

Çek Helsinki Komitesi'nden Frantisek Vales &com;Şartlı salıverme gibi alternatif adalet mekanizmaları da yeterince kullanılmıyor&com; dedi.

Yasalar, mahkumların şartlı salıverme için 30 yıl hapiste kaldıktan sonra başvurabilmesine izin veriyor. Fakat çoğu mahkum bu şansı elde edemeden hayatını kaybediyor. Bugüne kadar üç kişi de intihar etti.

Aktivistler, tecrit halinde yaşamanın getirdiği psikolojik baskıya dikkat çekiyor. Zamboj, &com;Birçoğunun ailesi ya da dış dünyayla bağlantısı yok&com; dedi. &com;Zamanlarının çoğunu hücrelerinde tek başlarına geçiriyorlar. Günde üç saatten fazla hücreden çıkma hakları yok.&com;

Engellemeler yüzünden medyada da cezaevlerindeki koşulların gerçekçi bir portresi sunulamıyor. Zamboj, bağımsız bir denetleme sistemi kurulması gerektiğini belirtiyor.

2000'de cinayet mahkumu Jiri Kajinek cezaevinden kaçmayı başarınca önlemler ve dolayısıyla baskılar arttı. Gece kontrolleri getirildi. Mahkumlar haber verilmeksizin cezaevleri arasında dolaştırılmaya başlandı. Vales &com;Bu insanlık onuruna aykırı, herkesin sabit bir yaşam alanına hakkı var&com; dedi.

Dahası, daha önce aylık olarak yayınlanan cezaevi istatistikleri şimdi yıllık olarak yayınlanıyor ve aktivistlerin bilgi edinmesi zorlaşmış durumda.