HAKLAR-ARJANTİN : İdam Cezasının Son Kırıntıları da Kaldırıldı

BUENOS AİRES, 8 Ağustos (IPS) – Arjantin Kongresi Askeri Ceza Yasası'nı ortadan kaldırarak geçmişi 19. yüzyıla giden özel bir düzenlemenin yanı sıra idam cezasını içeren son kalıntıları ve eşcinselliğin cezalandırılmasına da son verdi.

Senato, 1895'te yürürlüğe giren ve 1951'de bazı değişikliklere uğrayan yasayı oybirliğiyle kaldırdı. Artık askeri suçlar da sivil ceza yasasının içinde yer alıyor; savaş durumunda uygulanacak bir askeri kanun hazırlandı. Ayrıca yeni bir askeri disiplin yönetmeliği de eşcinselliği suç olmaktan çıkardı, ayrımcılık ve cinsel tacizi suç olarak tanımladı.

Şu ana kadar askeri personel ancak askerlerce yargılanabiliyordu ve avukat tutma hakları yoktu. İhanet, ispiyon, isyan gibi suçlar için ölüm cezası öngörülüyordu. Bu suçlar sivil ceza kanununda yer almıyor.

Yasal ve Sosyal Araştırmalar Merkezi'nden Gaston Chilier &com;Yeni yasa orduyu da anayasanın çerçevesine sokuyor. Genelde adalet sisteminin özelde de ordunun demokratikleştirilmesi için büyük bir adım&com; dedi.

Chilier, bunun Latin Amerika'da önemli bir reform olduğunu söyledi. Kıtadaki bazı ülkelerde siviller askeri mahkemede yargılanabiliyor.

1984'te çıkan yasalarla sivil federal temyiz mahkemeleri askeri mahkemelerin kararlarını denetleme gücüne kavuşmuştu. Bu sayede 1976-1983 arasında süren askeri yönetimin diktatörlerinin yargılanmasının önü açılmıştı. Gerçi askeri cunta yöneticileri sivil mahkemelerde mahkum edildi ama sonra çıkan af yasaları nedeniyle ceza çekmekten kurtuldular.

Anayasal hakların askeri alana da yayılması, hükümetin İnsan Hakları Üzerine Inter-Amerikan Komisyonu'na (IACHR) verdiği sözü de yerine getirmesi anlamına geliyor.

Teğmen Rodolfo Correa, bir cinayetle ilgili olarak sivil mahkemede üstleri aleyhine tanıklık ettikten sonra 1997'de askeri mahkemece tutuklanmış ve 90 gün hapis yatmıştı. Şimdi kaldırılan askeri yasaya göre avukat tutma hakkı yoktu ve aleyhindeki kanıtlar da ona gösterilmemişti.

Kısa süre sonra ordudan ayrılan Correa avukat oldu ve adil yargılanmadığını söyleyerek davasını IACHR'ye götürdü. Başvuru anlaşmayla sonuçlandı. Arjantin devleti Correa'dan özür diledi ve askeri ceza sisteminde reform yapma sözü verdi.