SAN SALVADOR, 17 Mart (IPS) – El Salvador'daki iki cezaevinde sekiz mahkumun öldürülmesi, cezaevlerinin aşırı kalabalık olması, rehabilitasyon programlarının yokluğu ve sanıklarla mahkumların birlikte tutulması gibi sorunları yeniden gündeme taşıdı.
IPS'in konuştuğu uzmanlar, devletin cezaevleri üzerinde kontrolünün zayıflığı nedeniyle mahkumların can güvenliğini sağlayamadığını söyledi.
5 Mart'ta Mara Salvatrucha (MS) gençlik çetesinin beş üyesi Chalatenango cezaevinde öldürüldü. Cezaevinde tamamı çete üyesi 800 mahkum kalıyordu. Öldürülenler, birkaç ay önce, yine çete üyesi üç mahkumun öldürüldüğü bir başka cezaevinden nakledilmişlerdi. Nakledildikleri cezaevinde de çeteye üye bin 800 mahkum kalıyordu. Nisan ve Mayıs 2007'de cezaevlerini ziyaret eden IPS, kapasitelerinin üzerinde dolu olduğunu belirlemişti.
Ceza Adaleti Çalışmaları Merkezi'nden (CEPES) Nelson Flores, her ne kadar cinayetlerin çete içi hesaplaşmaların sonucu olabileceği düşünülse de, esas olarak cezaevlerinde yaşanan sorunların buna sebep olduğunu söyledi.
Flores, aşırı kalabalığın HIV/AIDS gibi hastalıkların yayılmasına da yol açtığını belirtti. Geceleri, üst üste yerde yatan mahkumlar ve taşan tuvaletlerden bahsetti. Flores, mahkumların ve yakınlarının kötü muameleye de maruz kaldığını ekledi.
Toplum Güvenliği ve Adalet Bakanı Rene Figueroa, basına yaptığı açıklamada cinayetlerin MS içindeki çekişmeden kaynaklandığını söyledi. Önümüzdeki günlerde dört yeni cezaevinin açılacağını da ekledi.
Yetkililer ülkede gerçekleşen cinayet, soygun ve uyuşturucu dağıtımının büyük bölümünden iki gençlik çetesini, MS ve Mara 18'i sorumlu tutuyor. Fakat 2006'daki cinayetlerin sadece yüzde 12'sinde çete üyelerinin karıştığı tespit edildi.
Bu iki çete, 1980-1992 arasında ülkede yaşanan iç savaş sırasında yaklaşık bir milyon El Salvadorlu'nun göç ettiği Amerika Birleşik Devletleri'nde; Los Angeles'in fakir mahallelerinde ortaya çıktı.
1990'larda liderleri ABD'den atılınca çeteler Orta Amerika'da yaygınlaşmaya başladı. Resmi verilere göre Mart itibariyle El Salvador'da bulunan 7 bin 500 kapasiteli 19 cezaevinde 18 bin 300 yetişkin kalıyor ve bunların 5 binden fazlası iki çetenin üyeleri.
Dahası, 6,9 milyon nüfuslu ülkede 2 binden fazla çocuk da ıslahevlerinde tutuluyor.
CEPES'in bağlı olduğu FESPAD'ın 2007 raporuna göre ülkede her yüz bin kişiye 207 mahkum düşüyor. Bu rakam ABD'de 700, İtalya'da 95, Fransa'da 80 ve İsveç'te 65. Uzmanlar, cezaevlerinin kalabalıklaşmasının çetelere karşı yürütülen fakat suç oranlarının düşmesini sağlayamayan sert polisiye önlemlerden kaynaklandığını belirtiyor.
2001'de yapılan reformla mahkumların temel hakları kısıtlandı. Ceza sürelerinin uzunluğu da cezaevlerinin kalabalık olmasına yol açıyor.
INTER PRESS SERVICE NEWS AGENCY - TÜRKÇE
