CAPE TOWN, 10 Nisan (IPS) – Etiyopya'da gazetecilik geçtiğimiz yıllarda artan şekilde tehlikeli bir meslek haline geldi. Tartışmalı 2005 seçimleri öncesinde medyaya yapılan baskılar hala hatırlanırken bazı gazeteciler kendilerini ölüm cezasıyla karşı karşıya buldu.
Temmuz 2007'de gazeteciler Andualem Ayele Legesse, Mesfin Tesfaye Gobena, Wonakseged Zeleke Tessema ve Dawit Fasil Woldeselassie 2005 seçimlerinin ardından yaşanan isyanla bağlantılı olarak ihaneti de içeren suçlamalardan idama mahkum edildi.
Dört gazeteci daha sonra affedilse de, aldıkları cezalar ülkede basın özgürlüğü üzerinde soğuk bir duş etkisi yarattı. Daha fazlasını öğrenmek için IPS muhabiri Miriam Mannak, Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütünün Afrika masası yöneticisi Leonard Vincent'la konuştu. Paris merkezli örgüt, dört gazetecinin affedilmesi için aracılık yapmıştı.
IPS: Gazetecilere verilen idam cezaları RSF'de bir şok yaratmış olmalı…
Leonard Vincent: Bir taraftan bu çok ciddi bir durumdu. Diğer taraftan hiçbir zaman Etiyopya hükümetinin gazetecileri öldüreceğini aklımızdan geçirmedik. Ölüm cezası korkutmak, bastırmak için bir araç, gazetecileri kendi alanlarına hapsetmek ve iktidarla mücadelenin bedelinin ne olduğunu anlamaları için kullanıldı. Bunun farkında olmamıza rağmen durumu acil olarak ele aldık.
Bu olayın Etiyopya medyası üzerinde nasıl bir etkisi oldu?
Büyük bir etkisi oldu. Oto-sansür, Etiyopya'da yaşayan gazeteciler için çok normal, özellikle de başkent Addis Ababa'da çalışanlar için. Her türlü eleştiri karşısında telefonla gelen tehditler, korkutmak hatta tutuklanmak ve hapsedilmek mümkün.
Bununla birlikte, gazetecilerin ikisi yeniden bağımsız gazeteler başlattılar. Bu birkaç ay önce oldu. Tabi, ciddi olarak izleniyorlardı ve izin almaları çok zor oldu ama devam ediyorlar.
Yakın geçmişte Afrika'nın farklı yerlerinde idam cezasına çarptırılan gazeteciler oldu mu?
Bildiğim kadarıyla son 10 yılda yok. Nijerli bir gazeteci geçen eylülde devlet otoritesine saldırmak suçlamasıyla ömür boyu hapisle yargılanıyor. Ülkenin kuzeyinde savaşan isyancılarla işbirliği yapmakla suçlandı. Aynı olayda iki Fransız gazeteci de tutuklandı ve idam cezasıyla tehdit edildi. Bu yıl ocak ayında serbest bırakıldılar.
Genel olarak, Afrika'daki gazeteciler için idam cezasıyla ilgili yazmak zor mu?
Evet, yargı kararları üzerine yorum yapmak birçok ülkede tehlikeli. Bazı ülkelerde gazetecilerin adalet sistemi üzerine yorum yapması tamamen yasak. Geçen ay Nijer'de bir gazeteci, yolsuzlukla suçlanan bir valinin serbest kalması, bir diğerininse tutuklanmasını eleştirince bir ay hapse mahkum oldu.
Örgütünüz bu gibi sorunlarla mücadele ederken nasıl sorunlar yaşıyor?
Bazı ülkelerde yetkililer bize karşı oldukça şüpheci yaklaşıyor. Ruanda'da örneğin bizim Fransa hükümetince finanse edildiğimizi düşünüyorlar. Diğerleri Amerikan gizli servislerince beslendiğimizi düşünüyor. Bunlar doğru değil tabii ki. Yetkililerle basın özgürlüğü üzerine bir tartışma açmak için çalışıyoruz. Bazen oluyor bazen olmuyor.
INTER PRESS SERVICE NEWS AGENCY - TÜRKÇE
