HAKLAR-İRAN : Aktivistler "Hükümet Korku Üreterek İlerliyor" Diyor

BERKELEY, Kaliforniya, 17 Ocak (IPS) – Son haftalarda sıklaşan infazlar, 2005'te Mahmut Ahmedinecad'ın göreve gelmesinden bu yana İslami hukukun sertleşerek uygulandığı İran'da insan haklarının durumuyla ilgili endişeleri artırıyor.

New York merkezli İnsan hakları İzleme Örgütü'nden (HRW) bir uzman &com;İran'da geçen yıl artan infazlardan endişe duyarken, insanların kol ve bacaklarının kesildiği cezalandırmaları görmekten dolayı endişemiz arttı&com; dedi.

Geçtiğimiz hafta İran'da beş hırsızın sağ el ve sol ayakları kesildi. Hükümet bu cezaların caydırıcı olduğunu iddia ediyor. İranlı insan hakları aktivistleri de son günlerdeki dalgaya tepki gösterse de hükümet içeriden veya dışarından gelen tepkileri önemsemiyor.

20 Kasım 2007'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun Üçüncü Komitesi İran'ın insan hakları karnesini eleştiren ve hükümetten bu tip insanlık dışı cezalandırmalara son vermesini isteyen bir karar çıkardı.

Kararda, Genel Kurul işkence, kırbaç cezası, ampütasyon, halka açık cezalandırma, recm, çocukların infaz edilmesi ve kadınlara yönelik şiddetten &com;ciddi olarak endişe duyduğunu&com; belirtmişti.

IPS'in telefonla konuştuğu 2003 Nobel Barış Ödülü sahibi Şirin Ebadi &com;Herkese, bu tip cezaların İslam Devrimi'nden sonra geldiğini hatırlatmak isterim. Defalarca İran ceza kanununun gözden geçirilmesini talep ettik ama yetkililerden bir cevap alamadık&com; dedi.

Adalet yetkilileri bu tip cezalandırmaların gündeme gelmesini istemese de hükümetin Şeriatı hayatın her alanına yayma çabaları sonucu yargıçlar da bu tip kararları daha fazla vermeye başladı.

Hükümet insan haklarının bir iç sorun olduğunu iddia ediyor ama aktivistler buna karşı çıkıyor. Ebadi, &com;İran hükümeti Filistin ya da başka bir yerdeki ihlaller hakkında konuşabildiği gibi, dünyanın kalanı da İran hakkındaki fikirlerini söyleyebilir&com; dedi.

Deneyimli gazeteci ve siyasi analist Issa Saharkız, &com;Hükümet 'korku ile yönetmek'i içeren İslami öğretiye tamamen inanıyor. Ayrıca bir kadife devrimden korkuyorlar&com; dedi. &com;İktidar, toplumda varolan rahatsızlıkları ancak baskı ve korku yayarak, kısıtlamalarla aşabileceğini düşünüyor.

Kadın hakları aktivisti ve Recmi Sonsuza Dek Durdurun örgütünden Asiye Amini &com;Kurumsal şiddet toplumdaki şiddeti, güçlülerin güçsüzler üzerindeki şiddetini meşrulaştırıyor&com; dedi.

İran'da geçen yıl 298 kişi infaz edildi. Bu önceki yıldan 121 kişi fazla.

*Omid Memarian, University of California, Berkeley'de lisansüstü barış çalışmaları yürütüyor. Aralarında HRW'nin 2005 İnsan Hakları Savunucusu ödülünün de olduğu birçok ödül kazandı.