TAHRAN, 14 Ocak (IPS) – İran’da idam karşıtı hareketin önde gelen aktivistlerinden Emaddedin Baghi, hastanelik olacak şekilde fiziksel şiddete maruz kaldıktan sonra ülkenin korkulan cezaevi Evin’e konuldu.
Yılbaşından bir hafta önce 48 yaşındaki Baghi, onu hücresinde hasta bulan bir mahkumun uyarısıyla revire kaldırıldı. Durumunun kötüleşmesi üzerine ertesi gün sivil bir hastaneye kaldırılan Baghi’nin cezaevine dönmeden önce ailesiyle görüşmesine izin verildi.
Baghi’nin rahatsızlanması, 14 Ekim’de gizli servis tarafından tutuklanarak sorgulanmaya başlamasının ardından gelişti. Ailesine ilk defa 6 Kasım’da görüşme izni verildi. Tutuklama, beş yıl önce devlet sırlarını açıkladığı ve devlet karşıtı faaliyette bulunduğu gerekçesiyle verilen bir senelik hapis cezasıyla ilgiliydi.
Cezaevinden yazdığı mektuplarda, yetkililer uyguladıkları &com;hukuk dışı, psikolojik işkenceye son vermedikleri takdirde&com; açlık grevine başlayacağını belirtti.
Son haftalarda İran’da onlarca öğrenci insan hakları ihlallerine karşı eylemleri nedeniyle tutuklandı. Baghi de tutuklanmadan günler önce yaptığı açıklamada köktencilerin güvenlik gerekçesiyle sertleşen politikaları ve idamlara karşı sesini çıkarmayan reformist partileri eleştiren bir açıklama yayınlamıştı.
2007’de İran Çin’in ardından en fazla infaz gerçekleştiren devlet haline geldi. Yerel medya haberlerine dayanılarak derlenen ve Uluslararası Af Örgütü’nün (UAÖ) de onayladığı rakamlara göre yıl boyunca 300’den fazla infaz gerçekleştirildi. Bu bir önceki yıla göre yüzde 70 artış demek.
UAÖ, infaz edilenlerin en az altısının çocuk olduğunu; halen idama mahkum olan 250 kadar insandan 70’ten fazlasını da çocukların oluşturduğunu söylüyor.
İran, Birleşmiş Milletler Genel Kurul’undan 18 Aralık’ta geçen moratoryum kararını görmezden geldi. Ertesi gün Evin cezaevinde dört kişi infaz edildi.
Yılbaşından bu yana ülkenin farklı yerlerinde 23 kişi infaz edildi. Ayrıca beş kişinin hırsızlık nedeniyle el ve ayakları kesildi.
Avrupa Birliği, Sınır Tanımayan Gazeteciler, İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi kurumların protestoları arasında, Baghi hastane dönüşünde cezaevinin genel bölümüne konuldu ve böylece biraz da olsa rahat bir ortama geçti.
Tepkilerin önünü almak isteyen iktidar, Baghi’nin arkadaşlarınca kurulan bir İnternet sitesini, www.freedomforbaghi.blogspot.com’u kapattı. Aktivist, yıllardır baskı altında. 1995’te üniversitedeki görevinden atılan ve her türlü akademik veya gazetecilik çalışması yasaklanan Baghi hayatını işçi olarak sürdürüyordu.
90’ların ikinci yarsında Baghi gizli servisin beş gazeteci ve muhalif aktivistin öldürülmesindeki rolünü açığa çıkarmıştı. Sonuçta 15 ajan yargılandı ve suçlu bulundu. Ama yüksek rütbeli yöneticiler hiçbir zaman yargı önüne çıkarılmadı.
INTER PRESS SERVICE NEWS AGENCY - TÜRKÇE
