HAKLAR-İRAN : Köktenciler Yargı İçinde Güç Kazandı

thumb image

BERKELEY, ABD, 13 Temmuz (IPS) – Zina suçlamasıyla yıllar önce tutuklanan bir adamın 5 Temmuz'da recm edilerek öldürülmesi üzerine İran yargısına yönelik eleştiriler yükselmaya başladı. Her ne kadar yargının başında bulunan Ayetullah Mahmud Şahrudi bir ay önce idamın durdurulması için yazılı bir emir çıkarsa da kararı alan mahkeme Cafer Kiani'nin öldürülmesi için direndi.

İran'da yürürlükteki İslam hukukuna göre zinanın cezası recm. Bununla birlikte son yıllarda artan uluslararası ve yurtiçinden baskılar nedeniyle yargıçlar bu cezayı uygulamakta tereddüt ediyordu. Şeriata göre erkekler beline kadar gömülerek taşlanırken kadınlar boyunlarına kadar gömülüyor.

Yaklaşık bir ay kadar önce, kadın aktivistlerin oluşturduğu &com;Recmi Sonsuza Kadar Kaldırın&com; kampanyası, Kiani ve 43 yaşındaki üç çocuk annesi Mükerrem İbrahimi'nin Takistan kentinde recm edilerek öldürüleceğini duyurdu. İnternet üzerinden bir kampanya başlattılar ve yargı yetkilileriyle görüşerek infazı durdurmaya çalıştılar.

Bu sayede Ayetullah Şahrudi'nin bir karşı yazı yazmasını sağladılar. İran'da devlet tüm medyayı kontrol ettiği için İnternet aktivistlerin sansüre karşı kullanabilecekleri tek mecra.

Sonra, 10 Temmuz'da yargı sözcüsü Dr. Alirıza Cemşidi, Kiani'nin beş gün önce infaz edildiğini fakat İbrahimi'nin henüz yaşadığını açıkladı. Cemşidi, yerel mahkemenin infazda ısrar etmesine şaşırdığını belirtti. Yüksek Mahkeme'nin koyduğu yasağa rağmen yargıçların bağımsız davranma hakkı bulunuyor.

İnfazı veren mahkemenin yargıcından bir açıklama gelemedi ve ofisi kapalı. Kaynaklar, infazın yargıcın bilgisi dışında gerçekleştirildiğini ve buna imza atmak zorunda kaldığını söylüyor. Bu söylentiler İran'da yargı içindeki radikal İslamcılar ve ılımlılar arasındaki çekişmenin bir tezahürü olarak yorumlanıyor.

Birçok ülke ve örgüt bu barbarca cezalandırma yöntemi ndeniyle İran'ı kınadı. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Ayetullah Şahrudi'ye bir mektup göndererek idam cezasının İran anayasasından çıkarılmasını talep etti.

Avukat ve aktivist Şadi Sadr, bu konuda yargı içinde açık bir ayrışma bulunduğunu söyledi.

&com;Devlet söyleminde yer alan radikalliği destekleyen bazı yargı çevreleri güç kazanarak recm cezasını İslam hukukunun bir parçası olduğu fikrine daha fazla destek topladı ve kaldırılmasını isteyen çevrelere karşı üstünlük sağladı&com; dedi.

&com;Ayetullah Şahrudi ve yargı içindeki destekçilerinin radikal İslamcı gruba karşı çıkmak için yeterli siyasi gücü ve hukuki olanağı yok. Bu yasalar daha önce de vardı ama Şahrudi'nin siyasi gücü bir infazı durdurmaya yetiyordu. Maalesef artık radikaller devlette daha güçlü.&com;

* Omid Memerian, İranlı gazeteci ve aktivist.