HAKLAR : Dünyada İdam Cezası Azalıyor

ROMA, 28 Nisan (IPS) – Cuma günü Japonya’da üç kişi asıldı, bir gün önce Amerika Birleşik Devletleri’nde bir kişi infaz edildi. İdam cezasının kalkmasına çalışanlar için iyi haberler değil bunlar.

Uluslararası Af Örgütü genel sekreteri Irene Khan &com;Yukarıdaki haberler her ne kadar idam cezasının yeryüzünden silinmesine yönelik önemli mesafe alınmış olsa da konunun 2007’de de büyük ölçüde gündemde olduğunu gösteriyor&com; dedi.

Af Örgütü Roma’da 2006 raporunu açıklarken Yoshikatsu Oda, Masahiro Tanaka ve Kosaku Nada bir veya daha fazla cinayet sebebiyle asıldılar. İnfazlar, durum önceki yıla göre iyileşmiş de olsa idam cezasına karşı kampanyanın aynı hızla sürmesi gerektiğini gösterdi.

Af Örgütü’ne göre, 2006’da 1,591 kişi infaz edildi. Önceki sene bu rakam 2,148’di. Khan, örgütün raporu açıklamak için Roma’yı seçmesinin nedeninin İtalyan hükümetinin Birleşmiş Milletler’de bir moratoryum çıkması için yürüttüğü kampanyaya destek vermek olduğunu söyledi.

Fakat tek neden bu değil. İtalyan hükümetinin idam cezasına karşı küresel bir kampanya başlatması bekleniyor. Khan &com;Ben bizzat başbakan Romano Prodi’den benzer düşünen ülke liderlerini Roma’ya çağırmasını ve aynı STK’ler arasında olduğu gibi, idam cezasına karşı küresel bir koalisyon oluşturmak için harekete geçmesini talep ettim&com; dedi.

Af Örgütü, Avrupa Birliği’nin moratoryum talebine destek vermesini de memnuniyetle karşıladı.

Öte yandan, Khan her ne kadar önemli olursa olsun, moratoryumun kağıt üzerinde kalmaması gerektiğini hatırlatıyor. &com;İnfazların sayısını düşürmek için önemli bir araç olarak kullanılmalı&com;. Ek olarak, moratoryumun sadece bir AB olarak da kalmaması lazım; Khan özellikle Afrika Asya ve Latin Amerika ülkelerinin girişime destek vermesi gerektiğini vurguluyor.

Khan benzer düşünen ülkelerin İtaya’nın çağrısına destek vereceğinden emin; bazılarıyla ikili görüşmelerinde yapıldığını belirtiyor.

Af Örgütü’ne göre, geçen yıl dünyada tüm infazların yüzde 91’inden altı ülke sorumlu –İran, Irak, Sudan, Pakistan, ABD ve Çin-. Rapor, idam cezasının 2004’te yeniden konmasıyla Irak’ın en fazla infaz yapılan ülkelerden biri haline geldiğini belirtiyor. İran’da da infaz edilenlerin sayısı önceki yıla göre ikiye katlanmış durumda; 2006’da dört çocuk da idam edildi. Bu yılın başındaysa çocukların idam cezasına çarptırılmaması için bir tartışma başlamış durumda.

Pakistan’da geçen yıl kayıtlara geçen 82 infaz yapıldı. Sudan’da da resmi rakam 65 ama örgüt bu sayının çok daha fazla olduğunu tahmin ediyor. ABD’de 53 kişi infaz edildi fakat bu son 30 yılın en düşük rakamı.

2006’da en fazla mahkumun idam edildiği ülke Çin oldu. Resmi rakamlar devlet sırrı fakat Amnesty en az 1010 kişinin idam edildiğini; bu sayının 8000’e kadar çıkabileceğini belirtiyor. Khan &com;İyi haber ise 2008 Olimpiyatları nedeniyle Çin’in idam cezasıyla ilgili politikasını gözden geçirmeye başlaması&com; diyor.

Afrika’da idam cezasını uygulayan dört ülke bulunurken Avrupa’da sadece Belarus’ta idam cezası bulunuyor. Amnesty, idam cezasının kalmasına yönelik genel gidişten sadece Asya ve Ortadoğu’nun etkilenmediğini not ediyor.

&com;Son ayların en önemli gelişmesiyse Filipinler’de idam cezasının kaldırılması oldu. Böylece 1200 mahkumun cezaları hapse dönüştürüldü. Ülkeler bu gidişin artık önlenemez olduğunu görmeli ve uluslararası alanda yalnızlaşmamak için buna katılmalı&com;.