BİRLEŞMİŞ MİLLETLER, 6 Nisan (IPS) – BM’de çalışan İtalyan diplomatlar idam cezası üzerinde tüm dünyada geçerli olacak bir moratoryum çıkması için sıkı bir biçimde çalışıyorlar fakat Genel Kurul’dan böylesi tarihi bir kararı çıkarmak için gerekli desteği henüz sağlayamadılar.
Uluslararası Af Örgütü’ne göre İtalya’nın moratoryum önerisine şu ana kadar 88 ülke desteğini açıkladı. IPS’e konuşan bir kaynak 192 üyeli Genel Kurul’da çoğunluğu garantilemek için en az 100 imzaya ihtiyaç olduğunu belirtti.
BM insan hakları yüksek komiseri Louise Arbor gelişmelerden umutlu: &com;Bir moratoryum ve en sonunda da idam cezasının tamamen kalkması için uygun havanın oluştuğunu düşünüyorum&com;.
BM Genel Kurulu’ndan çıkacak bir çağrı devletler için bağlayıcı olmayacak fakat idam cezasının kalkması için çalışan aktivistler böylesi bir kararın idam cezasının tarihe karışması yolunda büyük mesafe kat etmek anlamına geleceğini düşünüyor.
Son 20 yılda idam cezasını kaldıran ülkelerin sayısı devamlı arttı. Af Örgütü verilerine göre idam cezası halen 69 ülkede uygulanıyor fakat bunların arasında birkaç tanesi –Çin, Amerika Birleşik Devletleri, Suudi Arabistan- her yıl gerçekleştirilen 4 bin infazın çoğundan sorumlu. İnsan hakları alanında çalışan araştırmacı Mark Warren’a göre tüm dünyada infaz edilmeyi bekleyen 25 bin kadar mahkum var.
Çin ve ABD’nin Genel Kurul’a geldiğinde İtalya’nın önerisine muhalefet edeceği tahmin ediliyor ama açıkça bu öneriye karşı kampanya yürütmeleri de beklenmiyor. Yine de bir moratoryum çağrısına giden yol engelsiz değil. Af Örgütü’nden Yvonne Terlingen &com;İdam cezası BM’yi bölen hassas bir konu&com; diyor.
Terlingen İtalya’nın yakın zamanda moratoryumla ilgili bir açıklamayı Genel Kurul’a getireceğini belirtiyor. Bu konuda ona ciddi destek veren Finlandiya geçen Aralık ayında tüm ülkeleri &com;idam cezasını tamamen kaldırmaya ve bu süreçte bir moratoryum ilan etmeye&com; çağırarak yolu hazırladı.
Finlandiya’nın BM elçisi Kristi Lintonen &com;İdam cezasının kaldırılması insanlık onurunun ve insan haklarının gelişmesine hizmet eder. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin 3. maddesi yaşam hakkını güvence altına alıyor&com; dedi.
Finlandiya’nın önersi 85 ülke tarafından desteklendi. İtalya’nın getireceği önergenin aynı ilkeleri savunarak daha fazla destek toplaması muhtemel; bunun için Güvenlik Konseyi üyeliğinin getirdiği etkili pozisyonun da yardımı olacak.
Bu önergenin ne tür zorluklarla karşılaşacağı ise tahmin edilemiyor. Diplomatlar Avrupa Birliği’nin geçmişte benzer bir girişimi olduğunu hatırlatıyor: 2001’de Singapu bu tasarıya karşı çıkmış, her ülkenin idam cezasını uygulayıp uygulamama konusunda kendi seçimini yapma hakkı olduğunu söylemiş ve bu argüman büyük destek kazanmıştı. Tasarı oylamaya bile gitmedi.
İtalya’nın önerisine AB’den tam destek geleceği öngörülüyor. Geçen Aralık ayında çıkan bir bildirgede idam cezasının kaldırılmasının Birlik’in &com;temel değerlerinden biri&com; olduğu vurgulanmıştı.
İtalyan hükümeti bu öneriyi Genel Kurul’a getirmek için kendine halen süren oturumun sonuna, yani Eylül ayına kadar vakit tanımış durumda. Ülke içinden gelen eleştirilerse sürüyor.
AB Parlamentosu üyesi ve hak örgütü Hands off Cain’in başkanı Marco Panella, İtalyan hükümetini moratoryum önerisini BM Genel Kurlu’na götürmekte &com;geç kalmak ve yanlışlar yapmak&com;la suçladı. Panella 21 Mart’ta hükümeti daha hızlı davranmaya itmek için açlık grevine başlayacağını söyledi.
Bir hafta sonra dışişleri sözcüsü Pasquale Ferrara, bir açıklama yaparak hükümetin konu üzerinde yoğun bir biçimde çalıştığını belirtti. Konu 23 Nisan‘da Lüxemburg’da toplanan AB dışişleri bakanları toplantısının gündemine girdi.
INTER PRESS SERVICE NEWS AGENCY - TÜRKÇE
