PARİS, 19 Şubat (IPS) – Hala idam cezasını uygulayan sayılı ülke de olmasa 1-3 Şubat’ta Paris’te toplanan Üçüncü Dünya Kongresi’ne katılan ölüm cezası karşıtı aktivistler &com;görev tamamlandı&com; deyip evlerine dönebilirlerdi.
Öne sürülen tüm argümanlara rağmen idam cezasını kaldırmaya ikna olmayan bir elin parmakları kadar ülkede –Amerika Birleşik Devletleri, Çin, Suudi Arabistan, İran ve Kuzey Kore- tüm infazların yüzde 97’si gerçekleştiriliyor. Bu bilgiyi ileten İtalyan örfüt &com;Hands off Cain&com;in 2006 raporuna göre her yıl tüm dünyada 5 bine yakın insan idam ediliyor.
Yukarıdakilerin haricinde 50 ülkede de idam cezası münferit olarak uygulanıyor. Bu ülkeler geçen yıl 156 vatandaşlarını ölüme gönderdi.
Kongre’de, idam cezasının tamamen kaldırılmasına yönelik uluslararası eğilimin açık olduğu belirtildi.. 1981’de Fransa idam cezasını kaldıran 25. ülke olmuştu; bugün 142 ülkede idam cezası ya kaldırıldı ya da yasalarda bulunmasına rağmen cezalar infaz edilmiyor.
Yüzlerce aktivistin katıldığı üç günlük kongrede Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun dünya çapında bir moratoryum ilan etmesinin gerekliliği güçlü bir şekilde gündeme geldi. Avrupa Birliği’ne üye tüm devletlerden temsilciler, Fransa Adalet Bakanı Robert Badinter’in yanı sıra ulusal baroların temsilcileri ve Af Örgütü, Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu gibi kurumların temsilcileri de toplantıya katıldı.
1970’lerin sonunda ülkesinde idam cezasının kaldırılması için başarılı bir kampanya yürüten Badinter toplantıdaki genel havayı özetledi: &com;Adil ve haklı bir amacımız olduğuna kesinlikle eminim. İdam cezasının yeryüzünden silinmesinin sorumluluğu bizim üzerimizde ve öldüren bir adaletin mümkün olmadığı konusunda tüm dünyada bir bilinç gelişiyor&com;.
Badinter’in iyimserliğine rağmen bu konuda çalışan aktivistlerin önünde uzun bir yol olduğu gerçeği kapanış deklarasyonuna yansıdı:
&com;İdam cezasının tüm dünyada gerilemesini ve 2004 Montreal konferansından bu yana Yunanistan, Kırgızistan, Liberya, Meksika ve Filipinler’in ölüm cezasını kaldırmış olmasını mutlulukla karşılıyoruz. Bununla birlikte aynı dönemde Bahreyn gibi moratoryum ilan etmiş bazı ülkelerin yeniden infazlara başlamasını; Çin, ABD, İran, Suudi arabistan ve Vvietnam’da hala cezasının uygulanıyor olmasını da esefle karşılıyoruz&com;.
Deklarasyon BM Genel Kurulu’na dünya çapında bir moratoryum ilan etme çağrısında bulunda. &com;Hands off Cain&com;e göre bu gerçekleşirse şu an infaz sırasında bekleyen 20 bine yakın mahkum kurtulabilir. Deklarasyonda özellikle çok sayıda idam cezasına çarptırılmış mahkumun bulunduğu Çin’e ülkede yapılacak &com;2008 olimpiyatları ve 2010 Dünya Fuarı&com; ışığında bir moratoryum ilan etme çağrısı yer aldı.
IPS’e konuşan kongrenin düzenleyicilerinden Fransız örgüt Ensemble contre la peine de mort (İdam cezasına Karşı Hep Birlikte) genel sekreteri Eric Bernard yakın geçmişte idam cezasını kaldıran ülke sayısının artmasının birçok nedeni olduğunu söyledi.
&com;İdam cezası artık ulusal bir mesele olmaktan çıkarak evrensel insan hakları alanına girdi. İnfazlar suça karşı etkili bir caydırıcı olarak değil tüm toplumu insanlıktan çıkaran bir uygulama olarak görülüyor. Geri dönülemez bir ceza olan idam cezasını uygulayan ülkelerin adalet sistemlerinde yaşanan yanlışlıkların ortaya çıkması da bu artışa katkıda bulundu&com;.
Kamuoyunun ve hükümetlerin fikrini değiştiren nedenlerden biri de yaşanan korkunç hikayeler. Son zamanlarda yaşanan örneklerden biri Florida’da idam edilen Angel Nievez Diaz’ın ölmeden önce 34 dakika boyunca idam sehpasında çırpınmasıydı. Mahkumu öldürecek ilk iğne işe yaramadı ve bir ikincisinin yapılması gerekti. Yerel adli tıbbın açıklamasına göre Diaz’ın kollarında 30 santimlik kimyasal yanıklar oluşmuştu. Tanıklar Diaz’ın infaz gerçekleşirken acı içinde kıvrandığını anlattı.
Bu olay üzerine eyalette tüm infazlar durduruldu ve bir araştırma komisyonu kuruldu. İdam cezasının tüm ülkede tartışılmaya başlandığını belirten Death Penalty Information Centre direktörü Richard Dieter, 2006’da gerçekleştirilen infazların son 10 yıldaki en düşük sayıya ulaştığını söyledi.
Bununla birlikte ABD’de idam cezası 50 eyaletin 38’inde uygulanıyor. 10 eyalette infazlar durdurulmuş durumda ve biri, New Jersey eyaleti Ocak ayında idam cezasının tamemn kaldırılacağını açıkladı.
Dieter &com;İdam cezası riskli, pahalı ve bir yanlışlık yapıldığında geri döndürülemez. Her geçen gün böylesi defolu bir politikayı savunan insan sayısı azalıyor&com; diyor.
INTER PRESS SERVICE NEWS AGENCY - TÜRKÇE
