SİYASET : İnfazların Ardından Birleşmiş Milletler Irak’ta Adaleti Sorguluyor

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER, 15 Ocak (IPS) – ABD destekli Irak yönetimi, devrik iktidar partisi üyelerine verilen idam cezalarının uygulanmaması yönündeki çağrılara uymadığı için uluslararası toplumdan sert eleştiriler alıyor.

Saddam Hüseyin’in iki yakın yardımcısının asılarak idamına tepki gösteren Birleşmiş Milletler yetkilileri ve insan hakları örgütleri Bağdat hükümetini uluslararası insan hakları ilkelerine aykırı olarak tanımladıkları infazları durdurması konusunda uyardı.

BM yetkilisi Louise Arbour &com;Ciddi insan hakları ihlallerinden sorumlu olanlar yargı önüne çıkarılmalı&com; dedi ve ekledi: &com;Saygın ve sürdürülebilir bir adalet sisteminin oluşması için verilen kararlarda uluslararası insan hakları standartları gözetilmeli&com;.

&com;İdam cezasının verilmesinin ardından temyiz mekanizmalarını uygulayacak zaman bırakılmadan cezanın infaz edilmesi yaşam hakkının ihlal edilmesine tekabül ediyor&com;.

Hüseyin’in kardeşi Avvad Hamid El-Bender ve eski istihbarat şefi Barzan İbrahim El-Tıkriti, infazın ertelenmesi çağrılarına rağmen 15 Ocak’ta asılarak idam edildi. Her ikisi de 1982’de 148 Şii’nin öldürülmesinden suçlu bulunmuştu.

İdam cezasına &com;her koşulda&com; karşı olan Arbour, El Tıkriti ve El-Bender’in infazıyla ilgili olarak da &com;Cezanın geri döndürülemez olması bir yana, Irak’ta işlenen diğer korkunç insanlık suçlarının ortaya çıkarılmasını zorlaştıracak&com; dedi.

Yeni BM Genel Sekreteri Ban Kim-moon da infaz kararından benzer şekilde hoşnutsuzdu.

Ban’ın sözcüsü Michele Montas, basına verdiği demeçte &com;Kendisi BM yüksek komiserinin çağrılarına rağmen infazların gerçekleştirilmesinden üzüntü duyuyor&com; dedi.

Saddam Hüseyin’in idamının ardından söylediği sözlere açıklık getiren Ban önceki hafta &com;yaşamın değerli olduğunu; korunması ve gözetilmesi gerektiğini&com; söylemiş ve idam cezasının tamamen kalkması yönündeki uluslararası eğilimi desteklediğini belirtmişti.

BM yetkilileri infazlarla ilgili tepkilerini Irak hükümetine yönlendirirken insan hakları aktivistleri ABD yönetiminin de eşit derecede sorumlu tutulması gerektiğini savunuyor.

Uluslararası insan hakları uzmanı avukat Dr. Curtis Doebbler &com;Irak’ta hukukun üstünlüğünün tesis edilmesini savunanlar, uluslararası hukuku hiçe sayarak Irak halkına saldıranların da yargılaması için baskı yapmalı&com; dedi.

Mısır’da konuşan ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ise idamları savunarak bunun &com;Iraklıların kendi meselesi&com; olduğunu belirtti. Bununla birlikte infazların gerçekleştirilme şeklinden memnun olmadığını ekledi.

İnfazları sert şekilde eleştiren Londra merkezli Uluslararası Af Örgütü, uluslararası standartlar açısından adil bir yargılama yapılmadığını ve Irak mahkemesinin tarafsızlığı ve siyasi baskılardan bağımsızlığıyla ilgili ciddi soru işaretleri bulunduğunu söyledi.

Birçok kişi Saddam Hüseyin ve yardımcılarının yargılanması sırasında ilk yargıcın yetkililerce davadan alındığını, yeni yargıcın atanmasının önlendiğini, tanıklara ve dava süresince üçü öldürülen savunma avukatlarına koruma sağlanamadığını düşünüyor.

Af Örgütü Saddam Hüseyin’e tutuklanmasının ardından bir yıl boyunca avukat verilmediğini ve temyiz sürecinin de &com;alelacele ve ilk yargılamanın eksiklerini gidermekten uzak bir şekilde&com; gerçekleştiğini belirtti. Örgüt, eski başkan yardımcısı Taha Yasin Ramazan’ın da idam cezasına çarptırılmasından endişe duyduğunu ekledi.

Af Örgütü verilerine göre Ağustos 2004’te yeniden uygulamaya konmasından bu yana Irak’ta idam cezası alanların sayısı artıyor. Örgüt geçen yıl en az 65 kişinin idam edildiğini ve çoğunun adil biçimde yargılanmadığını belirtti.