HAKLAR-ZİMBABWE : Aktivistler Zorda Ama Israr Ediyorlar

HARARE, 24 Ekim (IPS) – Polisin baskısına ve ekonomik kötüleşmeye rağmen Zimbabwe’deki idam cezası karşıtı aktivistler mücadeleye devam ediyor.

Ülkedeki Uluslararası Af Örgütü (UAÖ) şubesi başkanı John Chinamurungu &com;Artık insanları bir araya getirmek çok güçleşti. Polis her toplantıyı siyasi bir toplantı gibi görüyor&com; dedi. &com;Kampanya yürütmek güçleşiyor.&com;

UAÖ ve Zimbabwe Suçun Önlenmesi ve Suçluların Rehabilitasyonu Derneği (ZACRO), idam cezasının kaldırılması ve konunun kamuoyu gündemine gelmesi için işbirliği yapıyor.

ZACRO’nun bu yeni girişimi örgüt yöneticilerinden birinin geçen Ocak’ta devlet gazetesi Herald’a yazdığı bir makaleyle başladı. Kampanyanın detaylarını daha sonra örgüt koordinatörü Edson Chiota IPS’e açıkladı.

Plan, Zimbabwe’deki 13 milyon insana idam karşıtı mesajı milyonlarca poster ve broşürle ulaştırmayı içeriyordu. Fakat kampanya, ülkede ortaya çıkan ekonomik kriz nedeniyle darbe aldı. Ocak’ta yıllık enflasyon yüzde bin 600’dü. Eylül’de bu oran yüzde 7 bin 982’ye çıktı. Bu resmi rakam, gayri resmi rakamlara göre enflasyon yüzde 25 bin olabilir. Kampanyanın yürümesi için vazgeçilmez olan kağıt ve benzine ulaşmak neredeyse imkansız hale geldi.

İnsanları ana derdi hayatta kalmak. Başkent Harare’de ekmek kuyrukları saatlerce sürebiliyor. Tarım bakanlığı hasadın beklendiği gibi gerçekleşmediğini açıklayınca ekmek fiyatları üçe katlandı.

Hükümet, sokak gösterilerini polis gücüyle bastırınca korku ortamının yaygınlaşmasına yol açtı. Buna rağmen UAÖ ve ZACRO, idam cezası karşıtı atölye çalışmalarını durdurmayı reddetti.

Ülke 1980’de bağımsızlığını kazanmadan önce idama mahkum olan ve şimdi UAÖ başkan yardımcılığı yürüten Francis Mweene &com;Bu örgüt benim yaşamam için destek verdiği için hayatta kaldım. İnsanlar benimki gibi gerçek hikayeleri dinleyerek idam cezasının neden kaldırılması gerektiğine ikna olabilirler&com; diyor.

Temmuz’da ZACRO, Şefler Konseyi’nde yer alan geleneksel liderler görüşerek onları idam karşıtı kampanyaya destek vermeye çağırdı. Fakat kaynakların verdiği bilgilere göre bunun gerçekleşmesini istemeyen politikacılar araya girerek konunun gündemden düşmesini sağladı.

Örgüt, konuyu şeflerin gündemine getirerek oradan Meclise ve en sonunda da devlet başkanının gündemine taşımayı amaçlıyordu. ZACRO, kampanyada &com;idam cezasının geleneksel Afrika inancına ve adaletine aykırı olduğunu&com; söylüyor. Tartışma, şeflerinde bu konu üzerinde ikiye ayrıldığını ortaya çıkardı. Bir görüşe göre de devlet tarafından maaşları ödenen şefler böylesi tartışmalı bir konuyu gündeme getirerek ayrıcalıklarını kaybetme tehlikesini yaşamak istemiyor.

Devlet başkanı, meclis ve yerel yönetimler için seçimlerin altı ay içinde yapılması bekleniyor. Örgüt, şimdi ulusal bir imza kampanyası başlatmayı hedefliyor. Devlet Başkanı Robert Mugabe, 27 yıllık iktidarı boyunca idam cezasının kaldırılması yönündeki taleplerin hiçbirine cevap vermedi. Fakat örgütler, konuyu gündeme getirerek onun arkasından gelecek insanın idam cezasının kaldırılması için adım atmasını amaçlıyor. ZACRO, bu sayede başka ceza reformlarının da tartışmaya açılabileceğini umuyor.

Zimbabwe’de en son 2004’te bir insan idam edildi. Örgüt, 1999’dan bu yana yedi kişinin öldürüldüğünü söylüyor.