İDAM CEZASI : BM, Devam Eden İnfazlar Nedeniyle Irak’ı Eleştirdi

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER, 5 Eylül (IPS) – Birleşmiş Milletler yayınladığı yeni bir raporda, idam cezası üzerine moratoryum ilan edilmesi için yapılan tüm çağrılara rağmen devam eden infazlar nedeniyle Bağdat hükümetini eleştirdi.

Savcı ve hakimlerin bağımsızlığı üzerine çalışan BM özel raportörü Leonardo Despouy’un kaleme aldığı rapor idam cezasının, mağdurların yakınlarının da gerçeğe ulaşma hakkını engellediğini vurguladı.

18 Eylül’de başlayan 62. BM Genel Kurul’una sunulan raporda Despouy, 2003’te Bağdat’taki BM karargahının bombalanmasıyla ilgili önemli bilgilere sahip olabilecek bir mahkumun yakın zamanda idam edilmesini özellikle eleştirdi. &com;Irak hükümeti BM’nin özellikle ertelenmesini istemesine rağmen infazı yerine getirdi.&com; Saldırı da bir üst düzey BM yetkilisinin de aralarında bulunduğu 22 kişi öldürülmüştü.

Rapor, BM teşkilatının moratoryum için bastırmasına rağmen Irak’ta idama mahkum olanların cezalarının infaz edilmeye devam edilmesinin, özellikle Saddam Hüsayin rejimi sırasında insan hakları ihlallerine maruz kalanların yakınlarının gerçeği öğrenme hakkının da engellenmesine yol açtığını söyledi.

Ocak’ta BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Louise Arbor, Irak Devlet Başkanı Celal Talabani’den Hüseyin’in iki eski çalışma arkadaşının, Awad Hamad el-Bandar ve Barzan İbrahim el-Hassan’ın infazının durdurulmasını talep etmişti.

&com;Saddam Hüseyin’in yargılanmasıyla ilgili tarafsızlık ve adaletle ilgili endişeler onunla birlikte yargılanan bu iki kişi için de geçerliydi&com; demişti Arbor. Hepsinin cezaları infaz edildi. Arbor, uluslararası hukukta idam cezasının çok özel durumlarda ve sıkı hukuki sınırlamalar içinde uygulanabilecek bir ceza olduğunu da hatırlatmıştı.

Geçen Nisan’da yayınladığı bir raporda, Londra merkezli insan hakları kuruluşu, Uluslararası Af Örgütü (UAÖ) Irak’ın dünyada idam cezasının en fazla kullanıldığı dördüncü ülke olduğunu açıkladı. İlk üç sırada Çin, İran ve Pakistan vardı.

2004’ün ortalarından bu yana ülkede en az 270 kişi, &com;çoğunlukla adil olmayan yargılamalar sonunda&com; idama mahkum edildi. Aralarında Saddam Hüseyin rejiminin üst düzey yöneticilerinin de bulunduğu 100’den fazla mahkum öldürüldü.

Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) ülkeyi işgal etmesiyle infazlar durdurulmuştu ama geçici Irak hükümeti Ağustos 2004’te tekrar uygulamayı başlattı. Hükümet, idam cezasının ülkedeki korkunç güvenlik durumu düşünüldüğünde caydırıcı olacağını iddia ediyor. Fakat UAÖ bu yaklaşımın yanlış olduğunu, ülkede şiddetin azalmak yerine arttığını söylüyor.

Ocak’ta yaptığı açıklamada Saddam Hüseyin’in infaz edilmesini neredeyse açıkça meşru bulduğunu söyleyen BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon daha sonra tümüyle idam cezasının karşısında olduğunu açıkladı.

Süreç içinde, idam cezasının tüm dünyada ortadan kalkması çağrısı yapan Ban &com;Yaşam hakkının korunması ve yaşam hakkına saygı duyulması gerektiğine inanıyorum. Herkesin onurlu bir biçimde yaşama hakkı vardır&com; dedi.