GÜNEY AFRİKA : Ünlü Tarihçinin Öldürülmesi Şiddet Suçlarını Gündeme Taşıdı

JOHANNESBURG, 30 Ocak (IPS) – Dünyaca tanınan bir tarihçinin öldürülmesi, Güney Afrika'da artık ülkenin toplumsal yapısına ve uluslararası imajına zarar vermeye başlayan şiddet suçlarındaki artış tartışılmaya başlandı.

Sömürgecilik döneminde İngilizlerin yerli Zulularla savaşları üzerine çalışmalarıyla tanınan David Rattay önceki Cuma günü Güney Afrika’nın KvaZulu-Natal eyaletinde bulunan evinin yakınında, 128 yıl önce Birleşik Krallık askerlerinin Zulu savaşçılarıyla karşılaştığı noktadan sadece 500 metre ileride öldürüldü.

Rattay Perşembe günü toprağa verilirken polis cinayetin olası nedenlerini soruşturmaya başladı fakat henüz gözaltına alınan hiç kimse yok.

Prens Charles’ın arkadaşı olan ünlü tarihçi böylece Güney Afrika’da her yıl öldürülen tahmini 18 bin insandan biri oldu. Her gün ortalama 50 kişinin öldürüldüğü ülkede cep telefonu gibi küçük hırsızlıklar bile cinayet sebebi olabiliyor.

Bu cinayetin ve artan şiddet suçlarının 2010’da düzenlenecek Dünya Futbol Şampiyonası öncesinde ülkenin imajına zarar vereceğini fark eden hükümet cinayetin olası etkilerini bertaraf etmeye çalışıyor.

Pazartesi günü gazetecilere konuşan Dışişleri Bakan Yardımcısı Aziz Pahad, ülkenin &com;münferit bir olay nedeniyle felce uğratılmasına izin vermeyeceklerini&com; söyledi.

Pahad, &com;Böylesine tanınan birinin öldürülmesinin dışarıda Güney Afrika’da ki yaygın şiddetle ilgili algıyı güçlendireceği açık&com; dedi.

IPS’e konuşan Özgürlük Cephesi ve Partisi lideri Pieter Mulder, &com;Rattay’ın öldürülmesi uluslararası toplumun ilgisini Güney Afrika’daki suçlara yöneltecek&com; dedi. Cephe, artan suç oranlarına karşı caydırıcı bir yaptırım olarak 1995’te kaldırılan idam cezasının geri gelmesi için kampanya yürütüyor.

Mulder &com;Son üç yılda 2 buçuk milyon insan cinayet, cinayete teşebbüs ya da haneye tecavüz ve gasp gibi şiddet suçlarından mağdur oldu. Bu, Güney Afrika’da her sene 848 bin kişinin şiddete uğradığını anlamına geliyor&com; diyor.

&com;1994’ten bugüne Güney Afrika’da 272 bin kişi öldürüldü. Ev soygunlarında yüzde 8.3 artış oldu. Bunlar bizzat polisin topladığı veriler. Kısacası insanlar sokaklarda ve evlerinde kendilerini güvende hissetmiyor ve bu durum Güney Afrika’yı dünyanın en güvensiz yerlerinden biri haline getiriyor&com;.

Artan suç oranları ve güvenlikle ilgili şikayetlerden bunalan Bakan Charles Nqaula’nın geçen yıl verdiği demeçlerde Güney Afrika’da yaşamaktan mutsuz olanların gitmekte serbest olduğunu şeklindeki sözleri medya da genişçe yer aldı. Mulder &com;Bakan benim ismimi de bu mutsuz insanların arasında saydı&com; diye ekliyor.

Mulder, Devlet Başkanı Thabo Mbeki ve hükümette yer alan bakanların suçla ilgili kafa karıştıran mesajlar vermeyi bırakması gerektiğini söyledi. Aynı şekilde Mbeki’nin 1994’te apartheid rejiminin ortadan kalkmasıyla birlikte suç oranlarının yüzde 10 düştüğü şeklindeki sözlerini de yalanladı.

&com;Dünya ortalamasına göre her 100 bin kişide beş kişi cinayete kurban gidiyor. Bu oran Güney Afrika’da sekiz kat fazla. Bu durum hükümetin kabul etmesi ve çözmesi gereken ciddi bir krize işaret ediyor&com;.

&com;Daha da kötüsü, suç olaylarının sadece 10’da biri mahkemelere intikal ediyor&com; diye de ekliyor Mulder.

Suçla mücadele için gelen öneriler arasında emniyete ayrılan bütçeyi ve polis sayısını arttırırken, polisi eğitimden geçirerek gerekli araç gereçle donatmak da bulunuyor.

IPS’e konuşan işadamı Muhammed Zain &com;Hükümet üyeleri Mersedeslerle dolaşıyor ama bir suç işlendiğinden polisin suç mahalline gidecek aracı yok&com; diyor.

Bununla birlikte Zain’in şikayetiyle ilgili gelişmeler de yaşanıyor: Ocak ayında başkent Johannesburg’un da içinde olduğu Gauteng eyaleti suçla mücadele amaçlı 250 yeni araç satın aldı. Bu araç alımı eyaletin güvenlikle ilgili geçen yıl uygulamaya koyduğu sekiz yıllık planın bir parçası.

Suça karşı bir diğer mücadele yöntemi de gençleri sokaktan uzak tutmak. Çalışma Bakanlığı verilerine göre 14-35 yaş arası gençler Güney Afrika nüfusunun yüzde 40’ını oluşturuyor.

Bakanlık geçen hafta yaptığı açıklamada &com;Azgelişmişliğin yarattığı sorunlar en fazla gençleri etkiliyor. İşsizlerin yüzde 70’ini gençler oluşturuyor&com; dedi. Bu durumla mücadele için Bakanlık kamuya ait programlara gençlerin gönüllü olarak katılmasını teşvik ederek daha sonra sertifika sahibi olmalarını sağlamayı amaçlıyor.

Rattay’ın öldürülmesinden endişe duyan bir diğer kesim de turizm yetkilileri. Ocak-Temmuz 2006 arasında Güney Afrika’ya, önceki yıla göre yüzde 15 artışla 4.5 milyondan fazla turist geldi. Yetkililer uluslararası alanda yankılanan cinayetin bu artışı geri çevireceğinden korkuyor.