KARA\u00c7\u0130, 18 Nisan (IPS) – 2007'de Pakistan'da neredeyse her \u00fc\u00e7 g\u00fcnde bir ki\u015fi idam edildi. Ba\u011f\u0131ms\u0131z Pakistan \u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonu (HRCP) y\u00f6neticisi I.A. Rehman &com;\u0130nfaz edilmeyi bekleyen 7 bin ki\u015fi de her g\u00fcn \u00f6ld\u00fc \u00f6ld\u00fc dirildi&com; diye ekliyor.<\/p>\n
IPS muhabiri Zofeen Ebrahim'e verdi\u011fi r\u00f6portajda, Rehman ge\u00e7en y\u0131l Pakistan'da ger\u00e7ekle\u015ftirilen infaz say\u0131s\u0131n\u0131n ciddi oranda artmas\u0131n\u0131 &com;devletin ve toplumun \u015fiddet odakl\u0131 hale getirilmesi&com;ne ba\u011fl\u0131yor. <\/p>\n
IPS: Pakistan \u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonu y\u0131ll\u0131k raporunu ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde yay\u0131nlad\u0131. Ge\u00e7en y\u0131l ya\u015fanan infazlardaki a\u015f\u0131r\u0131 art\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131klayabilir misiniz?<\/p>\n
I.A. Rehman: 2007'de 134 ki\u015fi infaz edildi, bu say\u0131 \u00f6nceki y\u0131l 83't\u00fc. Bu y\u00fczde 61 art\u0131\u015f demek. 2003'ten bu yana infazlar\u0131n say\u0131s\u0131 her y\u0131l art\u0131yor. Bunun bir\u00e7ok sebebi var ama esas olan toplumun ve devletin \u015fiddet odakl\u0131 hale gelmesi. Di\u011fer nedenlerse 1990'da \u00e7\u0131kan K\u0131sas ve Diyet Yasas\u0131'n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 af olana\u011f\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131, h\u00fck\u00fcmetin idam mahkumlar\u0131n\u0131n maliyetinden \u015fikayet\u00e7i olmas\u0131 ve son olarak da idam cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6ren su\u00e7lar\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131. <\/p>\n
Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc'ne g\u00f6re Pakistan idam cezas\u0131 say\u0131s\u0131nda d\u00fcnyada ikinci s\u0131rada. Sizdeki veriler ne y\u00f6nde?<\/p>\n
Pakistan'da olduk\u00e7a y\u00fcksek bir idam cezas\u0131 oran\u0131 var. \u00d6rne\u011fin 2004'te 455, ge\u00e7en y\u0131l da 319 ki\u015fi idama mahkum oldu. Her y\u0131l infaz edilmeyi bekleyenlerin say\u0131s\u0131 daha da art\u0131yor. <\/p>\n
\u0130dam mahkumlar\u0131n\u0131 ya\u015flar, ge\u00e7mi\u015fleri, i\u015fledikleri su\u00e7lar hakk\u0131nda genel bir bilgi verebilir misiniz? <\/p>\n
En b\u00fcy\u00fck grubu cinayetten mahkum olan erkekler olu\u015fturuyor. Ge\u00e7en y\u0131l iki kad\u0131n da mahkum edildi. \u0130damla cezaland\u0131r\u0131lan di\u011fer su\u00e7lar aras\u0131nda uyu\u015fturucu ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, fidye i\u00e7in adam ka\u00e7\u0131rmak, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, ter\u00f6rizm de var. Ya\u015fla ilgiliyse size bir bilgi veremeyece\u011fim.<\/p>\n
Bu y\u0131l mahkumiyet say\u0131s\u0131n\u0131n daha da artmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in ne yapabilirsiniz?<\/p>\n
Tek yol idam cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen su\u00e7lar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmak. Son iki y\u0131ld\u0131r idam cezas\u0131na moratoryum ilan edilmesini, idam cezas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ediyoruz.<\/p>\n
Raporunuza g\u00f6re idam mahkumu 7 bin ki\u015fi var. \u0130nfaz edilen 134 ki\u015finin nas\u0131l se\u00e7ildi\u011fi konusunda bilgi verebilir misiniz?<\/p>\n
Bunun mant\u0131kl\u0131 bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 yok. Yarg\u0131lamas\u0131 tamamlanan herkes infaz edilebilir. \u015e\u00f6yle oluyor: \u00d6nce ortalama \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcren bir yarg\u0131lama; Y\u00fcksek Mahkemenin mahkumiyeti onamas\u0131 da bir o kadar s\u00fcr\u00fcyor; Temyiz Mahkemesi'ne ba\u015fvuru \u2013uzun y\u0131llar ve son olarak da af talebinin de\u011ferlendirilmesi. Ter\u00f6rizm gibi su\u00e7larda, \u00f6zellikle de h\u00fck\u00fcmet veya devlet ba\u015fkan\u0131 hedef al\u0131nm\u0131\u015fsa infaz g\u00f6rece k\u0131sa s\u00fcrede ger\u00e7ekle\u015febiliyor. <\/p>\n
\u0130dam mahkumlar\u0131n\u0131n cezaevi ko\u015fullar\u0131 hakk\u0131nda bilgi verebilir misiniz?<\/p>\n
Cezaevi ko\u015fullar\u0131 berbat. Eskiden idam mahkumlar\u0131 tek ki\u015filik h\u00fccrelerde tutulurdu. \u00c7o\u011fu zaman zincirlenirlerdi. \u015eimdi her h\u00fccrede \u00fc\u00e7 ya da d\u00f6rt ki\u015fi kal\u0131yor. Bu bir geli\u015fme. Fakat idam mahkumlar\u0131n\u0131n di\u011fer mahkumlardan daha k\u00f6t\u00fc durumda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.<\/p>\n
\u0130dam cezas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyen en \u00f6nemli fakt\u00f6r ne \u2013din mi siyaset mi?<\/p>\n
Siyasetten \u00e7ok din, fakat hepsinden \u00f6nemlisi atalet. Devlet, \u0130slam'\u0131n idam cezas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc inanc\u0131yla muzdarip. &com;G\u00f6ze g\u00f6z&com; Kuran'\u0131n klasik yorumlar\u0131ndan biri. Fakat buradaki adalet sisteminin Kuran'da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kusursuz yarg\u0131yla uyumlu olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda bir tart\u0131\u015fma i\u00e7in alan var. <\/p>\n
Demokratik bir yap\u0131n\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131l\u0131rsa, h\u00fck\u00fcmetin idam cezas\u0131n\u0131n kalkmas\u0131 i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bask\u0131lar\u0131 daha fazla dikkate alaca\u011f\u0131 konusunda umutlu musunuz? <\/p>\n
Bir moratoryum i\u00e7in bast\u0131raca\u011f\u0131z. Benazir Butto hayattayken daha fazla umudumuz vard\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc o bizim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z\u0131 anl\u0131yordu. 1988'de ba\u015fbakan oldu\u011funda bir\u00e7ok mahkumu affetmi\u015fti. Onun d\u00f6neminde infazlar da azd\u0131. Belki \u015fimdi de bir \u015feyler yap\u0131labilir ama koalisyonlar etkin ara\u00e7lar de\u011fil.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
KARA\u00c7\u0130, 18 Nisan (IPS) – 2007'de Pakistan'da neredeyse her \u00fc\u00e7 g\u00fcnde bir ki\u015fi idam edildi. Ba\u011f\u0131ms\u0131z Pakistan \u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonu (HRCP) y\u00f6neticisi I.A. Rehman &com;\u0130nfaz edilmeyi bekleyen 7 bin ki\u015fi de her g\u00fcn \u00f6ld\u00fc \u00f6ld\u00fc dirildi&com; diye ekliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":53,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-80","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-headlines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/53"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=80"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=80"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=80"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=80"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}