{"id":7,"date":"2007-02-02T13:40:01","date_gmt":"2007-02-02T13:40:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2007\/02\/02\/kirgizstan-kirgizistanda-idam-cezasi-kalkti-ama-cezaevleri-kotu-durumda\/"},"modified":"2007-02-02T13:40:01","modified_gmt":"2007-02-02T13:40:01","slug":"kirgizstan-kirgizistanda-idam-cezasi-kalkti-ama-cezaevleri-kotu-durumda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2007\/02\/02\/kirgizstan-kirgizistanda-idam-cezasi-kalkti-ama-cezaevleri-kotu-durumda\/","title":{"rendered":"KIRGIZSTAN : K\u0131rg\u0131zistan\u2019da \u0130dam Cezas\u0131 Kalkt\u0131 Ama Cezaevleri K\u00f6t\u00fc Durumda"},"content":{"rendered":"<p>Bi\u015fkek, 29 Ocak (IPS)  &#8211; K\u0131rg\u0131zistan\u2019da yeni kabul edilen anayasa devlet eliyle her t\u00fcrl\u00fc \u00f6l\u00fcm cezas\u0131n\u0131 \u00f6zellikle yasakl\u0131yor. Hukuk\u00e7ular \u015fimdi buna uygun olarak idam cezas\u0131 yerine uzun s\u00fcreli hapis cezalar\u0131 getirecek yasal de\u011fi\u015fiklikler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<!--more--><\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm cezas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 olumlu kar\u015f\u0131layan ba\u011f\u0131ms\u0131z hukuk\u00e7ular ve insan haklar\u0131 aktivistleri \u00fclkenin bu alanda Kazakistan, \u00d6zbekistan, Tacikistan ve \u00c7in gibi b\u00f6lge \u00fclkelerine g\u00f6re \u00e7ok daha ileri bir noktaya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.  <\/p>\n<p>Yeni K\u0131rg\u0131z anayasas\u0131 16 Ocak 2007\u2019de devlet ba\u015fkan\u0131 Kurmanbek Bakiyev taraf\u0131ndan onaylanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. <\/p>\n<p>Yeni anayasan\u0131n 14. Maddesi &com;K\u0131rg\u0131zistan Cumhuriyeti\u2019nde her vatanda\u015f\u0131n ya\u015fam hakk\u0131 devredilemez \u015fekilde tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kimse ya\u015fam hakk\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131lamaz&com; diyor. Daha \u00f6nce cinayet ve \u00e7ocuklara tecav\u00fcz gibi su\u00e7lara \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ve \u00fclkenin 1991\u2019de Sovyetler Birli\u011fi\u2019nden ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmas\u0131ndan bu yana kabul edilen t\u00fcm anayasalarda yer alm\u0131\u015f olan idam cezas\u0131yla ilgili madde de anayasadan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. <\/p>\n<p>Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n cezaevi reformuyla ilgili dairesindeki g\u00f6revlilerden Marat Zamankulov da IPS\u2019e yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada idam cezas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 onaylad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Meclis adalet komisyonundan bir \u00fcye de idam cezas\u0131n\u0131n anayasada a\u00e7\u0131k\u00e7a yasaklan\u0131n ard\u0131ndan baz\u0131 yasalarda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Buna g\u00f6re, yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi taslaklar\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Taslaklar\u0131n parlamentoya ne zaman g\u00f6r\u00fc\u015fmeye a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131 hen\u00fcz belli de\u011fil. Meclis adalet komisyonu ba\u015fkan\u0131 Nurbolot Kurmanov \u015fu an parlamentonun \u00f6n\u00fcnde daha \u00f6ncelikli konular oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. <\/p>\n<p>Anayasa komisyonu ba\u015fkan\u0131 \u0130shak Masaliyev de IPS\u2019e verdi\u011fi deme\u00e7te ceza yasas\u0131ndaki de\u011fi\u015fikliklerin &com;toplum haz\u0131r oldu\u011fu anda ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fini&com; belirtti.<\/p>\n<p>Son anayasa reformuna kadar, 1998\u2019de ilan edilen ve her sene devlet ba\u015fkan\u0131 karar\u0131yla uzat\u0131lan moratoryum sayesinde idam cezalar\u0131 infaz edilmiyordu.<\/p>\n<p>Hi\u00e7bir yetkili en son ne zaman bir infaz ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini ya da en son idam edilen ki\u015finin kimli\u011fini kamuoyuna a\u00e7\u0131klam\u0131yor. Ancak Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n IPS\u2019e verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re en son idam edilenler Makmucan Ruzimetov ve Sab\u0131rkul Batirov adl\u0131 iki ki\u015fiydi. Her ikisi de milletvekili Bayaman Erkinbayev suikast\u0131nda su\u00e7lu bulunmu\u015ftu. <\/p>\n<p>Yolsuzlu\u011fa Kar\u015f\u0131 Sivil Toplum adl\u0131 kurulu\u015fun verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re \u015fu an K\u0131rg\u0131zistan\u2019da idam cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve cezaevlerinde tutulan 160-165 mahkum var.<\/p>\n<p>\u0130dam cezas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinde farkl\u0131 yollar \u00f6nerilmi\u015fti. \u00d6rne\u011fin, Ombudsman Tursunbay Bakir-uulu bunun i\u00e7in ayr\u0131 bir yasal d\u00fczenleme gerekti\u011fini savunuyordu. <\/p>\n<p>Bakir-uulu, &com;Fakat bunu ba\u015faramad\u0131k. Milletvekilleri \u00f6nerimizi ve haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z taslak yasay\u0131 reddetti. Onlar konunun referandumla \u00e7\u00f6z\u00fclmesini istiyordu ama onu da biz kabul edemezdik. Bu konuya meclis tek ba\u015f\u0131na karar vermeliydi,&com; dedi.<\/p>\n<p>Nurbolot Kurmonov da Bakir-uulu gibi referanduma gidilecek olursa idam cezas\u0131n\u0131n geri gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Halk aras\u0131nda geni\u015f bir kesim ekonomik sorunlar, su\u00e7 ve yolsuzluk kar\u015f\u0131s\u0131nda idam cezas\u0131n\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131 oldu\u011funa inan\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130dam cezas\u0131n\u0131n kalkmas\u0131yla insan haklar\u0131 aktivistlerinin ilgisi cezaevlerindeki durum \u00fczerine yo\u011funla\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Yolsuzlu\u011fa Kar\u015f\u0131 Sivil Toplum\u2019un bir raporunda idam cezas\u0131 mahk\u00fbmlar\u0131n\u0131n durumundan s\u00f6z edilirken Bi\u015fkek cezaevinin bodrum kat\u0131nda iki ki\u015filik h\u00fccreye 10 mahk\u00fbmun dolduruldu\u011fu belirtiliyor. <\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin yoklu\u011fu ve beslenme yetersizli\u011fi nedeniyle mahk\u00fbmlar\u0131n ortalama ya\u015fam beklentisi \u00fclke ortalamas\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131na inmi\u015f durumda. Mahk\u00fbm ba\u015f\u0131na g\u00fcnl\u00fck harcama 8 K\u0131rg\u0131z Somunu \u2013yakla\u015f\u0131k 25 kuru\u015f- ge\u00e7miyor. Bu rakam ise belirlenen resmi \u00f6dene\u011fin sadece d\u00f6rtte biri. <\/p>\n<p>K\u0131rg\u0131zistan Y\u00fcksek Mahkemesi ba\u015fkan\u0131 Kurmanbek Osmonov cezaevlerinin daha fazla \u00f6m\u00fcr boyu hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f mahk\u00fbmu kald\u0131racak durumda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131dan durum umutsuz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Adalet Bakan\u0131 Kacipov\u2019un &com;b\u00fct\u00e7e fazlas\u0131 oldu\u011fu takdirde yeni cezaevleri yap\u0131laca\u011f\u0131&com; s\u00f6zlerini de\u011ferlendiren bir kaynak \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n<p>&com;Bu K\u0131rg\u0131zistan\u2019\u0131n cezaevlerinde ekonomi iyile\u015fene kadar hi\u00e7bir de\u011fi\u015fiklik olmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Tek fark art\u0131k idam cezas\u0131n\u0131n kalkm\u0131\u015f olmas\u0131&com;. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bi\u015fkek, 29 Ocak (IPS) &#8211; K\u0131rg\u0131zistan\u2019da yeni kabul edilen anayasa devlet eliyle her t\u00fcrl\u00fc \u00f6l\u00fcm cezas\u0131n\u0131 \u00f6zellikle yasakl\u0131yor. Hukuk\u00e7ular \u015fimdi buna uygun olarak idam cezas\u0131 yerine uzun s\u00fcreli hapis cezalar\u0131 getirecek yasal de\u011fi\u015fiklikler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-headlines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}