{"id":28,"date":"2007-05-07T13:40:01","date_gmt":"2007-05-07T13:40:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2007\/05\/07\/irak-bm-kurdistanda-insan-haklari-durumu-kotu\/"},"modified":"2007-05-07T13:40:01","modified_gmt":"2007-05-07T13:40:01","slug":"irak-bm-kurdistanda-insan-haklari-durumu-kotu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2007\/05\/07\/irak-bm-kurdistanda-insan-haklari-durumu-kotu\/","title":{"rendered":"IRAK : BM: &quot;K\u00fcrdistan\u2019da \u0130nsan Haklar\u0131 Durumu K\u00f6t\u00fc&quot;"},"content":{"rendered":"<p>ERB\u0130L, 7 May\u0131s   (IPS)  &#8211; Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in Irak\u2019ta insan haklar\u0131 durumuyla ilgili haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapor kuzeydeki K\u00fcrdistan b\u00f6lgesinde kar\u0131\u015f\u0131k tepkilerle kar\u015f\u0131land\u0131. Yetkililer BM\u2019yi &com;abart\u0131l\u0131 ve isabetsiz&com; olmakla su\u00e7larken insan haklar\u0131 savunucular\u0131 &com;ihlallerin \u00e7ap\u0131n\u0131n raporda k\u00fc\u00e7\u00fcmsendi\u011fini&com; s\u00f6yl\u00fcyor<!--more--><\/p>\n<p>BM Irak i\u00e7in Yard\u0131m Misyonu\u2019nun (UNAMI) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapor bu y\u0131l\u0131n ilk \u00fc\u00e7 ay\u0131n\u0131 kaps\u0131yor ve K\u00fcrt kontrol\u00fcndeki kuzey b\u00f6lgesiyle ilgili detayl\u0131 bilgi i\u00e7eriyor. K\u00fcrdistan \u00fclkenin kalan\u0131nda ya\u015fanan kanl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalardan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azade kald\u0131. \u015eu an Irak\u2019\u0131n en geli\u015fmi\u015f ve g\u00fcvenli b\u00f6lgesi fakat BM raporu b\u00f6lgede ciddi insan haklar\u0131 ihlalleri ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Nisan sonunda yay\u0131nlanan rapor, b\u00f6lgede ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, tutuklamalar ve kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam \u015fartlar\u0131yla ilgili &com;ciddi endi\u015fe duyuldu\u011funu&com; belirtiyor. K\u00fcrt yetkililerse raporda yer alan iddialar\u0131n \u00e7o\u011funlukla ilk elden tan\u0131kl\u0131klara dayanmad\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftirisini yap\u0131yor.<\/p>\n<p> K\u00fcrdistan B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi\u2019nin BM\u2019yle ili\u015fkiler koordinat\u00f6r\u00fc Dindar Zebari IPS\u2019e konu\u015farak &com;Bu rapordaki ara\u015ft\u0131rmalar kimi zaman medyada yer alan haberlere kimi zamansa di\u011fer kurulu\u015flar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131ndan isabetsiz&com; dedi.<\/p>\n<p>Zebari, kendi h\u00fck\u00fcmetlerinin yeni yasalar ve kamu kurulu\u015flar\u0131nda reformlar yaparak kontrol\u00fc alt\u0131nda bulunan Erbil, S\u00fcleymaniye ve Dohuk\u2019ta insan haklar\u0131 durumunun iyile\u015fmesi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterdi\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n<p>&com;Kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddeti \u00f6nlemek i\u00e7in ad\u0131mlar att\u0131k. \u00d6rne\u011fin art\u0131k namus cinayeti i\u015fleyenler i\u00e7in af yada ceza indirimi yok&com;.<\/p>\n<p>B\u00f6lgedeki insan haklar\u0131 savunucular\u0131ysa ayn\u0131 fikirde de\u011fil. Rebin Resul \u0130smail BM raporunun eksik oldu\u011funu &com;\u00e7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrdistan\u2019da ya\u015fanan t\u00fcm ihlalleri kapsamay\u0131 ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131n\u0131; sadece \u00f6ne \u00e7\u0131kan olaylara yer verdi\u011fini&com; s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>IPS\u2019e konu\u015fan \u0130smail &com;\u015eu an durum olduk\u00e7a k\u00f6t\u00fc ve ben K\u00fcrdistan ve Irak\u2019ta insan haklar\u0131 durumunun iyile\u015fece\u011fi konusunda iyimser de\u011filim&com; dedi. Ona g\u00f6re, namus cinayetleri azalmak bir yana, t\u00fcm K\u00fcrdistanl\u0131 kad\u0131nlar\u0131 tehdit edecek boyutlara ula\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>BM verileri de kuzeyde kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcle\u015fti\u011fini g\u00f6steriyor. Sadece Erbil eyaletinde 2003\u2019ten bu yana 358 kad\u0131n kendini yakarak \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. 218\u2019i de buna kalk\u0131\u015ft\u0131. Rapora g\u00f6re bunun sebebi kad\u0131nlar \u00fczerinde erkek aile \u00fcyelerinin artan bask\u0131s\u0131.<\/p>\n<p>UNAMI raporunda yer alan bir di\u011fer endi\u015fe verici konuysa mahkumlar\u0131n, \u00f6zellikle de ter\u00f6rizm \u015f\u00fcphesiyle yakalananlar\u0131n durumu. Rapor yerel yetkilileri tutuklulara i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamele yapmakla su\u00e7luyor. \u00c7o\u011fu mahkum yarg\u0131lanmadan uzun y\u0131llar cezaevinde tutuluyor.<\/p>\n<p>K\u00fcrt yetkililerin y\u0131llard\u0131r \u00f6v\u00fcnd\u00fckleri g\u00f6rece iyi durumda olan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 de rapor da ciddi bi\u00e7imde sorgulan\u0131yor. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda birka\u00e7 gazeteci g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerince tutukland\u0131. Di\u011ferleri de kayna\u011f\u0131 me\u00e7hul tehdit ve sald\u0131r\u0131lara maruz kald\u0131. <\/p>\n<p>K\u00fcrdistan Gazeteciler Sendikas\u0131 (KSJ) ba\u015fkan\u0131 Ferhad Awni &com;Bazen gazetecilerin g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin siyasi hissiyat\u0131na g\u00f6re farkl\u0131 davran\u0131\u015flarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz&com; diyor. <\/p>\n<p>BM raporu KSJ\u2019nin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00f6rg\u00fct olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor fakat Awni bunu reddederek haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 yeni yasa parlamentoda kabul edildi\u011finde gazetecilere koruma sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor.<\/p>\n<p>Taslak yasaya g\u00f6re, gazetecilere i\u015flerinden dolay\u0131 yarg\u0131lanmalar\u0131 halinde hapis cezas\u0131 verilemeyecek, para cezas\u0131 verilebilecek.<\/p>\n<p>Raporun aktard\u0131\u011f\u0131 karanl\u0131k resim neden bir\u00e7ok Irakl\u0131n\u0131n \u00fclkenin yeni ger\u00e7ekli\u011finden pek de memnun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n<p>&com;Maalesef, beklentilerimizin aksine Saddam H\u00fcseyin sonras\u0131 Irak insan haklar\u0131n\u0131 koruyan bir \u00fclke haline gelmedi&com; diyor \u0130smail, ve ekliyor: &com;Irak felaket bir durumda ve bunun sorumlusu \u015fu anki y\u00f6neticiler&com;. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ERB\u0130L, 7 May\u0131s (IPS) &#8211; Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in Irak\u2019ta insan haklar\u0131 durumuyla ilgili haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapor kuzeydeki K\u00fcrdistan b\u00f6lgesinde kar\u0131\u015f\u0131k tepkilerle kar\u015f\u0131land\u0131. Yetkililer BM\u2019yi &com;abart\u0131l\u0131 ve isabetsiz&com; olmakla su\u00e7larken insan haklar\u0131 savunucular\u0131 &com;ihlallerin \u00e7ap\u0131n\u0131n raporda k\u00fc\u00e7\u00fcmsendi\u011fini&com; s\u00f6yl\u00fcyor<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-28","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-headlines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}