{"id":26,"date":"2007-05-07T13:40:01","date_gmt":"2007-05-07T13:40:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2007\/05\/07\/haklar-dunyada-idam-cezasi-azaliyor\/"},"modified":"2007-05-07T13:40:01","modified_gmt":"2007-05-07T13:40:01","slug":"haklar-dunyada-idam-cezasi-azaliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2007\/05\/07\/haklar-dunyada-idam-cezasi-azaliyor\/","title":{"rendered":"HAKLAR : D\u00fcnyada \u0130dam Cezas\u0131 Azal\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>ROMA, 28 Nisan  (IPS)  &#8211; Cuma g\u00fcn\u00fc Japonya\u2019da \u00fc\u00e7 ki\u015fi as\u0131ld\u0131, bir g\u00fcn \u00f6nce Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde bir ki\u015fi infaz edildi. \u0130dam cezas\u0131n\u0131n kalkmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in iyi haberler de\u011fil bunlar.<!--more--><\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc genel sekreteri Irene Khan &com;Yukar\u0131daki haberler her ne kadar idam cezas\u0131n\u0131n yery\u00fcz\u00fcnden silinmesine y\u00f6nelik \u00f6nemli mesafe al\u0131nm\u0131\u015f olsa da konunun 2007\u2019de de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fcndemde oldu\u011funu g\u00f6steriyor&com; dedi.<\/p>\n<p>Af \u00d6rg\u00fct\u00fc Roma\u2019da 2006 raporunu a\u00e7\u0131klarken Yoshikatsu Oda, Masahiro Tanaka ve Kosaku Nada bir veya daha fazla cinayet sebebiyle as\u0131ld\u0131lar. \u0130nfazlar, durum \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re iyile\u015fmi\u015f de olsa idam cezas\u0131na kar\u015f\u0131 kampanyan\u0131n ayn\u0131 h\u0131zla s\u00fcrmesi gerekti\u011fini g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>Af \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne g\u00f6re, 2006\u2019da 1,591 ki\u015fi infaz edildi. \u00d6nceki sene bu rakam 2,148\u2019di. Khan, \u00f6rg\u00fct\u00fcn raporu a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in Roma\u2019y\u0131 se\u00e7mesinin nedeninin \u0130talyan h\u00fck\u00fcmetinin Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019de bir moratoryum \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc kampanyaya destek vermek oldu\u011funu s\u00f6yledi. <\/p>\n<p>Fakat tek neden bu de\u011fil. \u0130talyan h\u00fck\u00fcmetinin idam cezas\u0131na kar\u015f\u0131 k\u00fcresel bir kampanya ba\u015flatmas\u0131 bekleniyor. Khan &com;Ben bizzat ba\u015fbakan Romano Prodi\u2019den benzer d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00fclke liderlerini Roma\u2019ya \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 STK\u2019ler aras\u0131nda oldu\u011fu gibi, idam cezas\u0131na kar\u015f\u0131 k\u00fcresel bir koalisyon olu\u015fturmak i\u00e7in harekete ge\u00e7mesini talep ettim&com; dedi.<\/p>\n<p>Af \u00d6rg\u00fct\u00fc, Avrupa Birli\u011fi\u2019nin moratoryum talebine destek vermesini de memnuniyetle kar\u015f\u0131lad\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, Khan her ne kadar \u00f6nemli olursa olsun, moratoryumun ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmamas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor. &com;\u0130nfazlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in \u00f6nemli bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131lmal\u0131&com;. Ek olarak, moratoryumun sadece bir AB olarak da kalmamas\u0131 laz\u0131m; Khan \u00f6zellikle Afrika Asya ve Latin Amerika \u00fclkelerinin giri\u015fime destek vermesi gerekti\u011fini vurguluyor.<\/p>\n<p>Khan benzer d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00fclkelerin \u0130taya\u2019n\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na destek verece\u011finden emin; baz\u0131lar\u0131yla ikili g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n<p>Af \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne g\u00f6re, ge\u00e7en y\u0131l d\u00fcnyada t\u00fcm infazlar\u0131n y\u00fczde 91\u2019inden alt\u0131 \u00fclke sorumlu \u2013\u0130ran, Irak, Sudan, Pakistan, ABD ve \u00c7in-. Rapor, idam cezas\u0131n\u0131n 2004\u2019te yeniden konmas\u0131yla Irak\u2019\u0131n en fazla infaz yap\u0131lan \u00fclkelerden biri haline geldi\u011fini belirtiyor. \u0130ran\u2019da da infaz edilenlerin say\u0131s\u0131 \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re ikiye katlanm\u0131\u015f durumda; 2006\u2019da d\u00f6rt \u00e7ocuk da idam edildi. Bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndaysa \u00e7ocuklar\u0131n idam cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in bir tart\u0131\u015fma ba\u015flam\u0131\u015f durumda.<\/p>\n<p>Pakistan\u2019da ge\u00e7en y\u0131l kay\u0131tlara ge\u00e7en 82 infaz yap\u0131ld\u0131. Sudan\u2019da da resmi rakam 65 ama \u00f6rg\u00fct bu say\u0131n\u0131n \u00e7ok daha fazla oldu\u011funu tahmin ediyor. ABD\u2019de 53 ki\u015fi infaz edildi fakat bu son 30 y\u0131l\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck rakam\u0131.<\/p>\n<p>2006\u2019da en fazla mahkumun idam edildi\u011fi \u00fclke \u00c7in oldu. Resmi rakamlar devlet s\u0131rr\u0131 fakat Amnesty en az 1010 ki\u015finin idam edildi\u011fini; bu say\u0131n\u0131n 8000\u2019e kadar \u00e7\u0131kabilece\u011fini belirtiyor. Khan &com;\u0130yi haber ise 2008 Olimpiyatlar\u0131 nedeniyle \u00c7in\u2019in idam cezas\u0131yla ilgili politikas\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmeye ba\u015flamas\u0131&com; diyor. <\/p>\n<p>Afrika\u2019da idam cezas\u0131n\u0131 uygulayan d\u00f6rt \u00fclke bulunurken Avrupa\u2019da sadece Belarus\u2019ta idam cezas\u0131 bulunuyor. Amnesty, idam cezas\u0131n\u0131n kalmas\u0131na y\u00f6nelik genel gidi\u015ften sadece Asya ve Ortado\u011fu\u2019nun etkilenmedi\u011fini not ediyor.<\/p>\n<p>&com;Son aylar\u0131n en \u00f6nemli geli\u015fmesiyse Filipinler\u2019de idam cezas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu. B\u00f6ylece 1200 mahkumun cezalar\u0131 hapse d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u00dclkeler bu gidi\u015fin art\u0131k \u00f6nlenemez oldu\u011funu g\u00f6rmeli ve uluslararas\u0131 alanda yaln\u0131zla\u015fmamak i\u00e7in buna kat\u0131lmal\u0131&com;. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ROMA, 28 Nisan (IPS) &#8211; Cuma g\u00fcn\u00fc Japonya\u2019da \u00fc\u00e7 ki\u015fi as\u0131ld\u0131, bir g\u00fcn \u00f6nce Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde bir ki\u015fi infaz edildi. \u0130dam cezas\u0131n\u0131n kalkmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in iyi haberler de\u011fil bunlar.<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-26","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-headlines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}