{"id":17,"date":"2007-03-19T13:40:01","date_gmt":"2007-03-19T13:40:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2007\/03\/19\/idam-cezasi-abd-idam-cezasi-karsitlarina-gore-tunelin-ucunda-isik-gorundu\/"},"modified":"2007-03-19T13:40:01","modified_gmt":"2007-03-19T13:40:01","slug":"idam-cezasi-abd-idam-cezasi-karsitlarina-gore-tunelin-ucunda-isik-gorundu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2007\/03\/19\/idam-cezasi-abd-idam-cezasi-karsitlarina-gore-tunelin-ucunda-isik-gorundu\/","title":{"rendered":"\u0130DAM CEZASI-ABD : \u0130dam Cezas\u0131 Kar\u015f\u0131tlar\u0131na G\u00f6re T\u00fcnelin Ucunda I\u015f\u0131k G\u00f6r\u00fcnd\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>BOSTON, 16 Mart  (IPS)  &#8211; \u0130dam cezas\u0131na kar\u015f\u0131 kampanya y\u00fcr\u00fcten aktivistler art\u0131k bu y\u00f6ndeki e\u011filimin durdurulamaz oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve en ge\u00e7 15 y\u0131l i\u00e7inde t\u00fcm \u00fclkede idam cezas\u0131n\u0131n tamamen ortadan kalkaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyor.<!--more--><\/p>\n<p>IPS\u2019e konu\u015fan \u0130dam Cezas\u0131na Kar\u015f\u0131 Ulusal Koalisyon\u2019dan David Elliot &com;Bu e\u011filim y\u0131llard\u0131r geli\u015fen bir dalga \u015feklinde geliyor&com; dedi. <\/p>\n<p>\u0130dam Cezas\u0131 Bilgi Merkezi\u2019nin verilerine g\u00f6re Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin (ABD) 50 eyaletinin 38\u2019inde idam cezas\u0131 uygulan\u0131yor. Meryland ve New Jersey eyaletleri idam cezas\u0131n\u0131 kald\u0131rman\u0131n e\u015fi\u011finde. Elliot, d\u00f6rt di\u011fer eyaletin \u2013Connecticut, Illinois, New Mexico ve Kuzey Carolina- de bu yolda oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p>Arkansas, Missouri ve G\u00fcney Dakota\u2019da yak\u0131n zamanda \u00e7\u0131kan bir Y\u00fcksek Mahkeme karar\u0131 nedeniyle moratoryum uygulan\u0131yor. Kaliforniya\u2019da da bir federal yarg\u0131\u00e7 t\u00fcm infazlar\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131 ve eyalette uygulanan idam cezas\u0131 sisteminin soru\u015fturulmas\u0131n\u0131 istedi. Elliot 15 y\u0131l i\u00e7inde t\u00fcm \u00fclkede idam cezas\u0131n\u0131n kalm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyor.<\/p>\n<p>Ekim 2006\u2019da t\u00fcm \u00fclkede toplam 3 bin 334 ki\u015fi infaz edilmeyi bekliyordu. Genellikle bir mahkumun ne zaman idam edilece\u011fine o eyaletin valisi karar veriyor ve mahkumlar\u0131n 10 y\u0131l yada daha fazla s\u00fcreyle cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131 beklemesi m\u00fcmk\u00fcn. 1976\u2019da idam cezas\u0131n\u0131n tekrar uygulanmaya ba\u015flamas\u0131ndan bu yana bin 64 ki\u015fi infaz edildi.<\/p>\n<p>Aktivistler ABD\u2019de idam cezas\u0131n\u0131n kalkmas\u0131 yolundaki ba\u015flang\u0131c\u0131 Illinois Valisi George Ryan\u2019\u0131n yedi y\u0131l \u00f6nce bir infaz emrini imzalamay\u0131 reddetmesine tarihliyor. Onun cesur kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan eyalette \u015fu an moratoryum ilan edilmi\u015f durumda. <\/p>\n<p>Masum insanlar\u0131n infaz edildi\u011finin ve infazlar\u0131n ne kadar insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 bir bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte yak\u0131n zamanda di\u011fer eyaletlerin y\u00f6netici ve yetkilileri de idam cezas\u0131 sisteminin adilli\u011fini sorgulamaya ba\u015flad\u0131. <\/p>\n<p>Montana\u2019da ba\u015fsavc\u0131 yard\u0131mc\u0131s\u0131 John Connor bundan sonra idam cezas\u0131yla u\u011fra\u015fmak istemedi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131: &com;Ya\u015fama bu kadar \u00f6nem verdi\u011fimizi s\u00f6yleyip di\u011fer yandan t\u00fcm kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131, hukuki deneyimimizi ve t\u00fcm sistemi ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131 elinizden almak \u00fczerine kurmak en b\u00fcy\u00fck samimiyetsizlik. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bundan sonra ben bunu yapamayaca\u011f\u0131m&com;. <\/p>\n<p>IPS\u2019e bir r\u00f6portaj veren Maryland\u2019l\u0131 avukat Paul B. DeWolfe ge\u00e7en 30 y\u0131lda idam cezas\u0131na mahkum edilen 123 ki\u015finin daha sonra masum oldu\u011funun ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Bu mahkumlar\u0131n \u00e7o\u011fu maruz kald\u0131klar\u0131 muameleyi anlatt\u0131 ve \u00e7o\u011fu kimse duyduklar\u0131ndan ho\u015fnut kalmad\u0131. &com;Bu \u00f6rnekler sayesinde idam cezas\u0131ndan uzakla\u015fmaya do\u011fru bir e\u011filim belirdi&com;.<\/p>\n<p>\u0130dam edilmekten kurtulanlardan biri de bug\u00fcn aktif bir \u015fekilde kar\u015f\u0131t kampanyan\u0131n i\u00e7inde yer alan Juan Melendez. Melendez 18 y\u0131l bekledikten sonra 2002\u2019de idam edilmekten kurtulmu\u015ftu.<\/p>\n<p>IPS\u2019e konu\u015fan Melendez en \u00e7ok gardiyanlar birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve arkada\u015f oldu\u011fu bir mahkumu idama g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in ald\u0131\u011f\u0131nda ac\u0131 \u00e7ekti\u011fini anlatt\u0131. &com;O zamanlar 2010 volt \u00e7eken elektrikli sandalyeyi kullan\u0131yorlard\u0131. Hapishanede \u0131\u015f\u0131klar gelip gitti\u011finde onun can\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131n\u0131 ve bunu durduramayaca\u011f\u0131m\u0131 anl\u0131yordum&com;.<\/p>\n<p>Y\u00fczlerce yurtta\u015f grubu, dinsel kurulu\u015flar ve hukuk\u00e7ular Melendez gibi aktivistlerle birlikte \u00e7al\u0131\u015farak idam cezas\u0131na kar\u015f\u0131 kampanyan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc etkinli\u011fe ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<p>Kampanya bir\u00e7ok konuya yo\u011funla\u015f\u0131yor. Para bunlardan biri. Florida \u0130dam Cezas\u0131na Alternatifler grubundan Mark Elliot, &com;\u0130ki ya\u015fl\u0131 adam\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in y\u0131lda 50 milyon dolar harcamak&#8230; Toplum g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flaman\u0131n daha verimli yollar\u0131 var&com; diyor. <\/p>\n<p>Bir di\u011fer konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k. ABD\u2019de idam cezas\u0131 sisteminin ciddi bi\u00e7imde ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yaratt\u0131\u011f\u0131 iddia ediliyor. Elliot &com;1769\u2019dan bu yana hi\u00e7bir beyaz\u0131n bir siyah\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in idam edilmemi\u015f olmas\u0131 ilgi \u00e7ekici. Bu Florida\u2019da idam cezas\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fi&com; diyor. <\/p>\n<p>37 eyalette uygulanan zehirli i\u011fneyle infaz y\u00f6nteminin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n ard\u0131ndan ABD Y\u00fcksek Mahkemesi\u2019nin idam cezalar\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131 i\u00e7in yasal dayanak sa\u011flayan karar\u0131 geldi. <\/p>\n<p>Mahkeme ge\u00e7en y\u0131l idam cezas\u0131 mahkumlar\u0131n\u0131n zehirli i\u011fneyle infaz edilmenin ABD anayasas\u0131n\u0131n 8. maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edebileceklerine karar verdi. Bu madde vah\u015fi ve ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 cezay\u0131 yasakl\u0131yor. Bunun \u00fczerine 10 eyalette infazlar durduruldu.  <\/p>\n<p>&com;Kamuoyu anketleri ABD vatanda\u015flar\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir farkla da olsa \u00e7o\u011funlu\u011funun \u00f6m\u00fcr boyu hapis cezas\u0131n\u0131 idam cezas\u0131na tercih etti\u011fini g\u00f6steriyor&com; diyor \u0130dam Cezas\u0131n\u0131n Kalkmas\u0131 i\u00e7in New Mexico Koalisyonu\u2019ndan Judi Caruso.<\/p>\n<p>2006\u2019da Gallup yapt\u0131\u011f\u0131 bir anket \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da son 20 y\u0131lda ilk defa Amerikal\u0131lar\u0131n idam cezas\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. &com;Herkes onar\u0131lamayacak kadar bozulmu\u015f olan bu sistemi yeniden de\u011ferlendirmeye ba\u015flad\u0131&com; diye ekliyor Caruso.  <\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BOSTON, 16 Mart (IPS) &#8211; \u0130dam cezas\u0131na kar\u015f\u0131 kampanya y\u00fcr\u00fcten aktivistler art\u0131k bu y\u00f6ndeki e\u011filimin durdurulamaz oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve en ge\u00e7 15 y\u0131l i\u00e7inde t\u00fcm \u00fclkede idam cezas\u0131n\u0131n tamamen ortadan kalkaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyor.<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-17","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-headlines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}