{"id":16,"date":"2007-03-12T13:40:01","date_gmt":"2007-03-12T13:40:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2007\/03\/12\/afganistan-taliban-basin-ozgurlugu-savunucusu-mu-oldu\/"},"modified":"2007-03-12T13:40:01","modified_gmt":"2007-03-12T13:40:01","slug":"afganistan-taliban-basin-ozgurlugu-savunucusu-mu-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2007\/03\/12\/afganistan-taliban-basin-ozgurlugu-savunucusu-mu-oldu\/","title":{"rendered":"AFGAN\u0130STAN : Taliban &quot;Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&quot; Savunucusu mu Oldu?"},"content":{"rendered":"<p>ROMA, 10 Mart  (IPS)  &#8211; 1996-2000 aras\u0131nda Afganistan\u2019a hakim olan ve \u015fuan yasad\u0131\u015f\u0131 bir harekete d\u00f6n\u00fc\u015fen \u0130slamc\u0131 Taliban bu hafta bir \u0130talyan gazeteciyi ka\u00e7\u0131rarak yeni bir y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi.<!--more--><\/p>\n<p>Taliban\u2019\u0131n ka\u00e7\u0131rma olay\u0131na arka plan olarak sundu\u011fu gerek\u00e7eler gazeteci Daniele Mastrogiacomo&apos;nun gelece\u011fi hakk\u0131ndaki endi\u015feleri artt\u0131rd\u0131. <\/p>\n<p>52 ya\u015f\u0131ndaki Mastrogiacomo, Roma merkezli gazetesi La Repubblica\u2019y\u0131 son olarak \u00f6nceki Pazar g\u00fcn\u00fc arad\u0131\u011f\u0131nda ertesi g\u00fcn &com;hassas bir toplant\u0131ya kat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131&com; s\u00f6ylemi\u015fti. <\/p>\n<p>Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc Taliban g\u00fc\u00e7leri Mastrogiacomo\u2019yu &com;izinsiz \u015fekilde kendi topraklar\u0131na (g\u00fcneyde bulunan Helmand eyaletinin Nad Ali b\u00f6lgesine) girdi\u011fi i\u00e7in tutuklad\u0131klar\u0131n\u0131&com; ve \u0130ngiliz ordusu ad\u0131na casusuluk yapt\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcphesiyle &com;sorgulad\u0131klar\u0131n\u0131&com; a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Taliban\u2019\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 dil kontrol etti\u011fi topraklar \u00fczerinde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k iddias\u0131nda bulunan ve i\u015fgalci olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc Amerika Birle\u015fik Devletleri ve Kuzey Atlantik Pakt\u0131 (NATO) g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 sava\u015f y\u00fcr\u00fcten siyasi bir g\u00fcc\u00fcn karakteristiklerini ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc ABD, NATO ve Afgan askerleri A\u015fil Operasyonu ad\u0131n\u0131 verdikleri bahar harekat\u0131na ba\u015flad\u0131. Operasyonda 4 500 yabanc\u0131 asker ve 1000 Afgan askeri yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Taliban ka\u00e7\u0131rma olay\u0131n\u0131n grubun askeri kumandan\u0131 ve Molla \u00d6mer\u2019den sonra ikinci ismi olarak kabul edilen Molla Dadullah taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti.<\/p>\n<p>Muhtemelen Dadullah\u2019\u0131n kendi sesini i\u00e7eren bir kaset \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc Pakistan\u2019da bulunan bir AFP muhabirine iletildi. Kaset Mastrogiacomo\u2019nun casusluk yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 &com;itiraf etti\u011fini&com; s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n<p>La Repubblica edit\u00f6r\u00fc Ezio Mauro 27 y\u0131ld\u0131r gazete i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan Mastrogiacomo\u2019nun bir sava\u015f muhabiri oldu\u011funu ve Irak\u2019tan Ortado\u011fu\u2019ya bir\u00e7ok b\u00f6lgede g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131; herhangi bir gizli servis ya da orduya hizmet etmedi\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Kasette yer alan sesin Bat\u0131l\u0131lar\u0131n kendi medyalar\u0131na \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ama ayn\u0131 \u015feyi Taliban i\u00e7in \u00f6ng\u00f6rmedi\u011fini; tek tarafl\u0131 bir bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse bu olay\u0131n Taliban\u2019\u0131n daha geni\u015f siyasi bir plan\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n<p>Konu\u015fan ses, Ocak\u2019ta tutuklanan Taliban s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Muhammed Hanif ve Ekim 2004\u2019te tutuklanan Abd\u00fcl Latif Hakimi\u2019ye g\u00f6ndermede bulunarak, Taliban gazetecileri hapisteyken Bat\u0131l\u0131 gazetecilerin serbest olmas\u0131n\u0131 kabul edilemez diye niteliyordu.  <\/p>\n<p>Tutuklanan her iki isim de telefon arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u0131k s\u0131k Afgan medyas\u0131 ve uluslararas\u0131 medyayla ba\u011flant\u0131 kuruyorlard\u0131. Bununla birlikte Dadullah ana sorunu medyan\u0131n \u00f6zg\u00fcr olup olmayaca\u011f\u0131 \u015feklinde belirtti. Daha sonra mahkumlar\u0131n gelece\u011fi konusuna karar vereceklerini s\u00f6yledi. <\/p>\n<p>Taliban y\u00f6netimi Sovyetlerin medya tan\u0131m\u0131n\u0131 ald\u0131 ve onu bir ad\u0131m daha ileri g\u00f6t\u00fcrd\u00fc: gazeteleri ve televizyonlar\u0131 kapatt\u0131lar ve sadece g\u00fcnde d\u00f6rt saat yay\u0131n yapan ve \u015eeriat\u0131n Sesi diye yeniden isimlendirilen radyoyu b\u0131rakt\u0131lar.<\/p>\n<p>Sovyetler Birli\u011fi bir sene \u00f6nce kurulan kom\u00fcnist h\u00fck\u00fcmete destek vermek i\u00e7in Afganistan\u2019\u0131 1979\u2019da i\u015fgal etti ve ancak 1989\u2019da \u00e7ekildi.  <\/p>\n<p>Bir varsay\u0131ma g\u00f6re Dadullah\u2019\u0131n s\u00f6zleri Mastrogiacomo ve Hanif ve Hakimi\u2019nin de\u011fi\u015fimini isteyeceklerini g\u00f6steriyor. Fakat Mastrogiacomo\u2019nun &com;\u0130ngiliz casusu&com; olarak nitelenmesi Taliban\u2019\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131kla bir \u0130ngiliz yerine \u0130talyan\u2019\u0131 ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131na da i\u015faret edebilir. Bir \u0130ngiliz\u2019i yakalamay\u0131 muhtemelen tercih edeceklerdi.<\/p>\n<p>A\u015fil Operasyonuna Britanyal\u0131, Kanadal\u0131, Hollandal\u0131 ve Afgan birlikleri kat\u0131l\u0131yor. \u00d6te yandan \u0130talyan askerleri sadece Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan olu\u015fturulan bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fcnde yer al\u0131yor ve s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmaya girmiyor.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte \u0130talyan h\u00fck\u00fcmeti rehineler i\u00e7in pazarl\u0131\u011fa giriyordu. ABD ve \u0130ngiliz h\u00fck\u00fcmetleriyse bunu hi\u00e7bir zaman yapmad\u0131. Her ne kadar Washington\u2019un \u00e7izgisini izlese de, Afganistan ba\u015fkan\u0131 Hamid Karzai\u2019nin yap\u0131p yapmayaca\u011f\u0131ysa \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde ortaya \u00e7\u0131kacak.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015f politikalar\u0131yla uyumlu olarak \u0130talya her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim olana\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k b\u0131rakt\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131 fakat Taliban\u2019\u0131n \u015fu ana kadar b\u00f6yle bir talebi olmad\u0131.<\/p>\n<p>Taliban s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Ahmedi Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc Afgan haber ajans\u0131 Pajhvok\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada Mastrogiacomo\u2019nun sorgusunun sonuna geldiklerini fakat ne yapacaklar\u0131 konusunda bir karar varmad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtti. Kas\u0131m 2003\u2019ten bu yana Afganistan\u2019da 21 yabanc\u0131 \u00fclke vatanda\u015f\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. Dokuzu \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Fakat hi\u00e7bir zaman bir Taliban s\u00f6zc\u00fcs\u00fc bu defa kulland\u0131klar\u0131 terimlerle konu\u015fmad\u0131.<\/p>\n<p>Kimi vakalarda rehine de\u011fi\u015f-toku\u015fu i\u00e7in ka\u00e7\u0131rma olaylar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi s\u00f6ylense de daha sonra as\u0131l amac\u0131n fidye oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Di\u011fer zamanlardaysa Taliban &com;i\u015fgalcilerin casusu&com; oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Cumartesi g\u00fcn\u00fc gelen habere g\u00f6re Dadullah AFP\u2019ye konu\u015farak tutuklu bulunan Taliban s\u00f6zc\u00fcs\u00fcn\u00fcn b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 ve \u0130talyan birliklerinin \u00fclkeden \u00e7ekilmesi i\u00e7in bir tarih verilmesini istedi. Cevap olarak, Kabil\u2019deki \u0130talyan el\u00e7ili\u011fi Mastrogiacomo\u2019nun hayatta oldu\u011funa dair kan\u0131t talep etti.<\/p>\n<p>(* Yazar son \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r Afganistan \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor) <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ROMA, 10 Mart (IPS) &#8211; 1996-2000 aras\u0131nda Afganistan\u2019a hakim olan ve \u015fuan yasad\u0131\u015f\u0131 bir harekete d\u00f6n\u00fc\u015fen \u0130slamc\u0131 Taliban bu hafta bir \u0130talyan gazeteciyi ka\u00e7\u0131rarak yeni bir y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi.<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-16","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-headlines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}