{"id":142,"date":"2014-09-16T13:40:01","date_gmt":"2014-09-16T13:40:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2014\/09\/16\/ortadoguda-nukleersiz-bir-bolge-fikri-ortada-kaldi\/"},"modified":"2014-09-16T13:40:01","modified_gmt":"2014-09-16T13:40:01","slug":"ortadoguda-nukleersiz-bir-bolge-fikri-ortada-kaldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2014\/09\/16\/ortadoguda-nukleersiz-bir-bolge-fikri-ortada-kaldi\/","title":{"rendered":"Ortado\u011fu\u2019da N\u00fckleersiz Bir B\u00f6lge Fikri Ortada Kald\u0131"},"content":{"rendered":"<p>B\u0130RLE\u015eM\u0130\u015e M\u0130LLETLER, 11 Eyl\u00fcl 2014  (IPS)  &#8211; D\u00f6rt uzun y\u0131l s\u00fcren m\u00fczakerelerin ard\u0131ndan,  \u00e7at\u0131\u015fmalarla b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f Ortado\u011fu\u2019da n\u00fckleer  silahlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir b\u00f6lge kurma \u00f6nerisi  ortada kald\u0131 ve belki de tamamen g\u00fcndemden \u00e7\u0131kt\u0131.<!--more--><\/p>\n<p>Fakat n\u00fckleer silahs\u0131zlanman\u0131n amans\u0131z bir  savunucusu olan Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel  Sekreteri Ban Ki-moon \u00f6neriyi tekrar canland\u0131rmak  konusunda kararl\u0131.<\/p>\n<p>Genel Kurul\u2019un 16 Eyl\u00fcl\u2019de a\u00e7\u0131lacak 69. oturumuna  sundu\u011fu y\u0131ll\u0131k raporda &com;Ortado\u011fu\u2019da n\u00fckleer  silahlardan ve t\u00fcm kitle silahlar\u0131ndan  ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir b\u00f6lge olu\u015fturmak \u00fczere bir  konferans toplamak konusunda kararl\u0131y\u0131m&com; dedi. Ban, b\u00f6ylesi bir b\u00f6lge olu\u015fturman\u0131n, N\u00fckleer  Silahlar\u0131n Yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesi Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n  (NPT) b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan &com;b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi  bulundu\u011funu&com; belirtti.<\/p>\n<p>&com;N\u00fckleer silahlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6lgeler,  n\u00fckleer silahs\u0131zlanma ve n\u00fckleer silahlar\u0131n  yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek \u00fczere olu\u015fturulan  d\u00fczenlemelere, b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 g\u00fcvenli\u011fe  ciddi katk\u0131 sunuyor&com; diye ekledi.<\/p>\n<p>Hali haz\u0131rda, Orta Asya, Afrika, Mongolya,  G\u00fcneydo\u011fu Asya, G\u00fcney Pasifik, Latin Amerika ve  Karayipler, Antartika ve D\u0131\u015f Uzay\u2019da \u00e7er\u00e7evesi  uluslararas\u0131 anla\u015fmalarca belirlenen n\u00fckleer  silahlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6lgeler bulunuyor.<\/p>\n<p>Ortado\u011fu\u2019da s\u00fcre giden \u2013Irak, Suriye, Libya,  Yemen ve Filistin\u2019i istikrars\u0131zla\u015ft\u0131ran- siyasi  krizler, silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n yo\u011fun olarak  ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeyi n\u00fckleer silahlardan ar\u0131nd\u0131rmak  \u00fczere uzun zamand\u0131r g\u00fcndemde olan \u00f6nerinin daha  da geri plana d\u00fc\u015fmesine neden olabilir. <\/p>\n<p>2010 NPT De\u011ferlendirme Konferans\u0131 s\u0131ras\u0131nda  ortaya at\u0131lan \u00f6neri, 2015 De\u011ferlendirme  Konferans\u0131\u2019ndan \u00f6nce g\u00fcndeme gelmeyebilir -o  s\u0131rada g\u00fcndeme gelmesi de \u015f\u00fcpheli g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. N\u00fckleer kar\u015f\u0131t\u0131 aktivistlere g\u00f6re, e\u011fer \u00f6neri  g\u00fcndeme girmezse, bu durum konferans\u0131n tamam\u0131n\u0131  bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrebilir.<\/p>\n<p>Konferansa ev sahipli\u011fi yapmak \u00fczere aktif  \u015fekilde \u00e7aba harcayan Finlandiya, toplant\u0131n\u0131n  tamamen Ortado\u011fu\u2019daki en g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u00fcttefiklerinden  biri olan \u0130srail\u2019in n\u00fckleersizle\u015ftirilmesine  odaklanaca\u011f\u0131ndan endi\u015fe duydu\u011funu s\u00f6yleyen  Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin muhalefeti  kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ekimserle\u015fti.<\/p>\n<p>Kud\u00fcs merkezli Filistin-\u0130srail gazetesinin e\u015f  edit\u00f6r\u00fc Hillel Schenker, IPS\u2019e, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte  ya\u015fanan Gazze-\u0130srail sava\u015f\u0131 konferans\u0131n  toplanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne yeni sorunlar \u00e7\u0131karm\u0131\u015f gibi  g\u00f6r\u00fcnse de, asl\u0131nda ilerleme i\u00e7in yeni f\u0131rsatlar  yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Ate\u015fkes m\u00fczakerelerinde ev sahibi olarak ciddi  bir arabuluculuk g\u00f6revi \u00fcstlenen M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n, ilk  anla\u015fmada ele al\u0131nmayan konular \u00fczerine yap\u0131lacak  g\u00f6r\u00fc\u015fmeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da merkezi konumda oldu\u011funu  ekledi.<\/p>\n<p>Trajik sonu\u00e7lar\u0131 olan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u015fiddet  s\u00fcrecinde, M\u0131s\u0131r, \u00dcrd\u00fcn, Suudi Arabistan, K\u00f6rfez  \u00fclkeleri ve Ba\u015fkan Abbas taraf\u0131ndan y\u00f6netilen  Filistin Y\u00f6netimi aras\u0131nda Hamas\u2019a kar\u015f\u0131  stratejik bir \u00e7\u0131kar ortakl\u0131\u011f\u0131 olu\u015ftu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde  bir alg\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Schenker  bunun Irak ve Suriye\u2019de aktif olan k\u00f6kten \u0130slamc\u0131  g\u00fc\u00e7lere de y\u00f6neldi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>&com;Bu gayr\u0131 resmi ittifak b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik  konusunda yeni anlay\u0131\u015flar\u0131n do\u011fmas\u0131na f\u0131rsat  tan\u0131yabilir&com; diye ekledi.<\/p>\n<p>B\u00f6ylesi bir geli\u015fme ate\u015fkesin \u00f6tesine giden  giri\u015fimler gerektirece\u011fi gibi \u0130srail-Filistin  sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ciddi m\u00fczakerelerin yeniden  ba\u015flamas\u0131n\u0131 da getirebilir, dedi.<\/p>\n<p>Yeni Zelanda Silahs\u0131zlanma \u00dczerine Dan\u0131\u015fmanl\u0131k  Komitesi\u2019nin eski ba\u015fkan\u0131 Bob Rigg, IPS\u2019e,  silahlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir b\u00f6lge olu\u015fturmak  \u00fczere bir konferans d\u00fczenlemek i\u00e7in \u015fu ana kadar  \u00e7ok say\u0131da giri\u015fim oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>&com;Bu giri\u015fimler bir yere varmad\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6lgesel  bir n\u00fckleer silahlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6lge  olu\u015fturman\u0131n \u00f6n ko\u015fulu, \u0130srail\u2019in n\u00fckleer  cephaneli\u011finin uluslararas\u0131 g\u00f6zlem alt\u0131nda  ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.&com;<\/p>\n<p>N\u00fckleer kar\u015f\u0131t\u0131 bir aktivist olan ve Kimyasal  Silahlar\u0131n Yasaklanmas\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc (OPWC) eski  edit\u00f6r\u00fc olan Rigg, n\u00fckleer silah sahibi olmak  \u0130srail\u2019in ilk lideri Ben Gurion\u2019un \u00f6ncelikleri  aras\u0131ndayd\u0131 ve o g\u00fcnden bu yana da \u00fclkenin  g\u00fcvenlik politikas\u0131n\u0131n kalbinde yer al\u0131yor, diye  ekliyor. <\/p>\n<p>\u0130srail h\u00fck\u00fcmeti resmi olarak n\u00fckleer silah sahibi  oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamaktan her a\u00e7\u0131dan ka\u00e7\u0131n\u0131rken,  konferans d\u00fczenlense dahi bu konu \u00fczerinde  anlaml\u0131 bir tart\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctmenin imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131na  dikkat \u00e7ekiyor. <\/p>\n<p>&com;\u0130srail\u2019in n\u00fckleer silahlanmas\u0131na yard\u0131m eden  Bat\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcmetler, bu silahlar\u0131 asla a\u011f\u0131zlar\u0131na  almayarak, sessiz bir \u015fekilde bu entrikaya  kat\u0131l\u0131yor ve sorunun katlanmas\u0131na neden oluyor.&com; \u00d6rne\u011fin, diyor Rigg, eski ABD ba\u015fkanlar\u0131ndan  Jimmy Carter bir keresinde \u0130srail\u2019in n\u00fckleer  silah sahibi oldu\u011funu belirtti\u011fi i\u00e7in ABD\u2019li  politikac\u0131lar ve medya taraf\u0131ndan topa  tutulmu\u015ftu.<\/p>\n<p>N\u00fckleer As\u0131r Bar\u0131\u015f Derne\u011fi\u2019nin New York direkt\u00f6r\u00fc  olan ve ayn\u0131 zamanda Abolition 2000 kampanyas\u0131n\u0131n  koordinasyonunda yer alan Alice Slater, IPS\u2019e,  Ortado\u011fu\u2019da n\u00fckleer ve kitle imha silahlar\u0131ndan  ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir b\u00f6lge \u00fczerine bir konferans  d\u00fczenleme konusunda irade g\u00f6sterilmezken NPT\u2019nin  sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015fece\u011fini belirten BM  Genel Sekreteri Ban\u2019\u0131n \u00f6nemli bir uyar\u0131da  bulundu\u011funu belirtiyor. <\/p>\n<p>1970\u2019te y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren NPT, anla\u015fmaya taraf  devletlerin n\u00fckleer silahlanma yar\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve  n\u00fckleer silahlanman\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc erken bir d\u00f6nemde  alabilmek i\u00e7in iyi niyetle etkili \u00f6nlemleri  i\u00e7eren m\u00fczakereler ger\u00e7ekle\u015ftirmesini ve genel  olarak da uluslararas\u0131 denetim alt\u0131nda tam bir  silahs\u0131zlanmaya y\u00f6nelmelerini i\u00e7eriyor, diye  ekliyor.<\/p>\n<p>N\u00fckleer silaha sahip olan be\u015f \u00fclke (Birle\u015fik  Krall\u0131k, Rusya, ABD, Fransa ve \u00c7in) dahil olmak  \u00fczere t\u00fcm \u00fclkelerin imzalad\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmaya taraf  olmayan sadece \u00fc\u00e7 \u00fclke var.<\/p>\n<p>Sadece Hindistan, Pakistan ve \u0130srail anla\u015fmaya  imza atmayarak n\u00fckleer cephanelik olu\u015fturma  yoluna gitti. <\/p>\n<p>Slater, anla\u015fman\u0131n a\u00e7\u0131k kap\u0131lar\u0131ndan birini  de\u011ferlendiren Kuzey Kore\u2019nin de, n\u00fckleer  teknolojinin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7larla kullan\u0131m\u0131 hakk\u0131n\u0131  kullanarak teknolojiyi edindi\u011fini, ard\u0131ndan da  bomba \u00fcreterek anla\u015fmadan geri \u00e7ekildi\u011fini  hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p>E\u011fer taraflar uzatma konusunda uzla\u015fmazsa NPT 25  y\u0131l i\u00e7inde ortadan kalkacak. <\/p>\n<p>Schenker, IPS\u2019e, ABD\u2019nin aktif deste\u011fi olmaks\u0131z\u0131n  konferans\u0131n toplanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n<p>Kas\u0131m ay\u0131ndaki ara se\u00e7imlerin sonucu ne olursa  olsun Ba\u015fkan Barack Obama, kendi miras\u0131n\u0131  olu\u015fturmak, Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc me\u015fru hale  getirmek ve 2009 Prag konu\u015fmas\u0131nda a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131  &com;n\u00fckleer silahlar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya&com; vizyonunu  ileriye ta\u015f\u0131mak i\u00e7in iki y\u0131la daha sahip olacak.<\/p>\n<p>BM genel sekreterinin Ortado\u011fu konferans\u0131n\u0131n 2015  NPT De\u011ferlendirme Konferans\u0131 \u00f6ncesinde  toplanmamas\u0131n\u0131n &com;taraf devletlerin anla\u015fman\u0131n  i\u015flerli\u011fi konusunda ba\u015far\u0131l\u0131 bir de\u011ferlendirme  yapma yetene\u011fini; anla\u015fma ve ba\u011fl\u0131 silahs\u0131zlanma  d\u00fczenlemelerinde yer alan hedefleri  zay\u0131flataca\u011f\u0131n\u0131&com; s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcreci ilerletecek giri\u015fimlerden birinin de,  2002\u2019de Beyrut\u2019ta d\u00fczenlenen Arap Ligi Zirve  Konferans\u0131\u2019nda ortaya \u00e7\u0131kan Arap Bar\u0131\u015f  \u0130nisiyatifi (API) oldu\u011funu ekledi. <\/p>\n<p>API, i\u015fgali sonland\u0131rmas\u0131 ve Bat\u0131 \u015eeria, Gazze ve  Do\u011fu Kud\u00fcs\u2019te ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Filistin devletinin  kurulmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0130srail\u2019i  tan\u0131yarak normal ili\u015fkiler geli\u015ftirmesini  \u00f6neriyor.<\/p>\n<p>API\u2019nin b\u00f6lgesel bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik rejiminin  tesisi konusunda da bir zemin sunabilece\u011fini  belirtti. <\/p>\n<p>2010 NTP De\u011ferlendirme Konferans\u0131 s\u0131ras\u0131nda  kararla\u015ft\u0131r\u0131lan uluslararas\u0131 konferans, e\u011fer t\u00fcm  taraflar diplomatik bir ak\u0131lla yakla\u015f\u0131rsa, bu  yeni b\u00f6lgesel bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik rejiminin \u00f6nemli  bir par\u00e7as\u0131 haline gelebilir, dedi. <\/p>\n<p>Schenker\u2019e g\u00f6re, b\u00f6lgedeki yeni ortaya \u00e7\u0131kan  stratejik &com;ittifak&com; konferans\u0131n toplanmas\u0131 i\u00e7in  bir zemin sunabilir. \t\t<\/p>\n<p>\u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer program\u0131 \u00fczerindeki m\u00fczakerelerin  ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde sonu\u00e7lanmas\u0131 da konferansa  giden yolda bir yap\u0131 ta\u015f\u0131 olabilir.  Slater IPS\u2019e, 2015 NPT De\u011ferlendirmesi\u2019nde bir  geli\u015fme olmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n olduk\u00e7a az oldu\u011funu  s\u00f6yleyerek g\u00fcvenirlili\u011fi yara alan anla\u015fman\u0131n  gelece\u011finin belirsiz oldu\u011funu ekledi.<\/p>\n<p>&com;Gazze ve \u0130srail\u2019de ya\u015fanan son felaketin  \u0130srail\u2019in Ortado\u011fu konferans\u0131na kat\u0131lma  konusundaki isteksizli\u011finde bir de\u011fi\u015fime yol a\u00e7\u0131p  a\u00e7mayaca\u011f\u0131n\u0131 hesaplamak g\u00fc\u00e7.&com;<\/p>\n<p>D\u00fcnya kimyasal ve biyolojik silahlar\u0131  yasaklam\u0131\u015fken, n\u00fckleer silahlar\u0131n yasaklanmas\u0131  i\u00e7in bir tart\u0131\u015fmay\u0131 ba\u015flatmak \u00fczere bu yeni ve  umut vadeden giri\u015fimi desteklemek i\u00e7in bir neden  daha, diye ekledi. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0130RLE\u015eM\u0130\u015e M\u0130LLETLER, 11 Eyl\u00fcl 2014 (IPS) &#8211; D\u00f6rt uzun y\u0131l s\u00fcren m\u00fczakerelerin ard\u0131ndan, \u00e7at\u0131\u015fmalarla b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f Ortado\u011fu\u2019da n\u00fckleer silahlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir b\u00f6lge kurma \u00f6nerisi ortada kald\u0131 ve belki de tamamen g\u00fcndemden \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-142","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-headlines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=142"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}