{"id":139,"date":"2013-12-10T13:40:01","date_gmt":"2013-12-10T13:40:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2013\/12\/10\/rusya-nukleer-konusunda-daha-iyisini-yapabilir\/"},"modified":"2013-12-10T13:40:01","modified_gmt":"2013-12-10T13:40:01","slug":"rusya-nukleer-konusunda-daha-iyisini-yapabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2013\/12\/10\/rusya-nukleer-konusunda-daha-iyisini-yapabilir\/","title":{"rendered":"Rusya N\u00fckleer Konusunda Daha \u0130yisini Yapabilir"},"content":{"rendered":"<p>MOSKOVA, 16 Ekim 2013  (IPS)  &#8211; Uzmanlar, n\u00fckleer silahs\u0131zlanma politikas\u0131n\u0131  de\u011fi\u015ftirmek konusunda tutuk davransa da, Kremlin  y\u00f6netiminin Suriye\u2019de kimyasal silahlar\u0131n ortadan  kald\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki giri\u015fimine bakarak Rusya\u2019n\u0131n  \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde d\u00fcnyan\u0131n n\u00fckleer silahlardan  kurtulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde daha pozitif bir rol  oynayabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<!--more--><\/p>\n<p>BM Genel Kurulu\u2019nun k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce d\u00fczenlenen \u2013 ve  bir ilk olan- n\u00fckleer silahs\u0131zlanma \u00fczerine \u00fcst  d\u00fczeyli toplant\u0131s\u0131nda Rusya daha fazla indirime  gitmeyece\u011fi konusundaki duru\u015funu korudu.<\/p>\n<p>Rusya\u2019n\u0131n talebi, \u00f6ncelikle ABD\u2019nin stratejik  savunma sistemleri, var olan indirim  anla\u015fmalar\u0131n\u0131n tam olarak uygulanmas\u0131 ve di\u011fer  \u00fclkelerin silahlanma programlar\u0131 gibi konular\u0131n  bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en ay New York\u2019ta d\u00fczenlenen konferansta,  Suriye\u2019nin kimyasal silah cephaneliklerini ortadan  kald\u0131rma karar\u0131 en az n\u00fckleer silahlanma kadar  konu\u015fulan bir konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yd\u0131. <\/p>\n<p>Uzmanlara g\u00f6re, ilk olarak Moskova taraf\u0131ndan  ortaya at\u0131lan ve Suriye ile var\u0131lan anla\u015fma, e\u011fer  bir \u00fclke kitle imha silahlar\u0131 program\u0131n\u0131 g\u00f6zden  ge\u00e7irmeye ikna edilirse, di\u011ferlerinin de ikna  edilebilece\u011fini g\u00f6steriyor.  <\/p>\n<p>Carnegie Moscow Center\u2019dan silahs\u0131zlanma uzman\u0131  Petr Topychkanov, IPS\u2019e, &com;BM konferans\u0131nda  Rusya\u2019dan yeni bir tav\u0131r beklemek i\u00e7in bir sebep  bulunmuyordu ama Suriye kimyasa silah anla\u015fmas\u0131n\u0131n  ard\u0131ndan de\u011fi\u015fim umudu belirdi&com; dedi.<\/p>\n<p>&com;Bu anla\u015fma, Rusya ile di\u011fer \u00fclkeler aras\u0131nda  kitle imha silahlar\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in  i\u015fbirli\u011fini ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini g\u00f6steren g\u00fczel  bir \u00f6rnek oldu. Bu olayda konu n\u00fckleer silahlar  olmasa da, Rusya\u2019n\u0131n di\u011fer \u00fclkelerle silahs\u0131zlanma  tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ba\u015flatabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir i\u015faret  sundu.<\/p>\n<p>&com;Suriye, kimyasal silah cephaneliklerini ortadan  kald\u0131rmay\u0131 taahh\u00fct eden Kimyasal Silahlar  S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne taraf \u00fclkeler aras\u0131nda yer alm\u0131yordu  ancak buna ra\u011fmen ikna oldu ve silahlar\u0131n\u0131 ortadan  kald\u0131rd\u0131. E\u011fer bu Suriye\u2019de yap\u0131labiliyorsa, neden  ba\u015fka \u00fclkelerde de di\u011fer kitle imha silahalr\u0131 \u2013 mesela n\u00fckleer silahlar- i\u00e7in uygulanamas\u0131n?&com;<\/p>\n<p>Her ne kadar Rusya ve ABD t\u00fcm d\u00fcnyadaki n\u00fckleer  silahlar\u0131n y\u00fczde 90\u2019\u0131na sahip olsa da, Kremlin  y\u00f6netimi konunun bu iki \u00fclke aras\u0131nda kalmamas\u0131 ve  n\u00fckleer silah sahibi t\u00fcm \u00fclkeleri kapsamas\u0131  konusunda \u0131srarc\u0131.<\/p>\n<p>Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin, kom\u015fular\u0131  cephaneliklerini b\u00fcy\u00fct\u00fcrken \u00fclkelere yap\u0131lan  silahs\u0131zlanma \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 bir\u00e7ok kez a\u00e7\u0131k\u00e7a  ele\u015ftirdi.<\/p>\n<p>BM konferans\u0131nda da Rusya, n\u00fckleer ve di\u011fer kitle  imha silahlar\u0131na sahip \u00fclkelerin tamam\u0131 sorumluluk  \u00fcstlenmeden silahs\u0131zlanma konusunda yol  al\u0131nmayaca\u011f\u0131n\u0131 tekrarlad\u0131. <\/p>\n<p>Topychkanov &com;Rusya, silahs\u0131zlanma konusunu sadece  Rus-Amerikan ili\u015fkileriyle k\u0131s\u0131tl\u0131 olarak ele  alm\u0131yor. Moskova di\u011fer \u00fclkeleri de silahs\u0131zlanma  anla\u015fmalar\u0131na taraf olmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>&com;Bunlar\u0131n, BM G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin daimi be\u015f  \u00fcyesinin silahs\u0131zlanmas\u0131 gibi, \u00e7ok tarafl\u0131  anla\u015fmalar olmas\u0131 gerekmiyor \u2013bu imkans\u0131z olurdu.  Fakat \u00e7ok say\u0131da ikili anla\u015fma yap\u0131labilece\u011fini  s\u00f6yl\u00fcyorlar.&com;<\/p>\n<p>Rusya ve ABD aras\u0131ndaki silahs\u0131zlanma \u00e7abalar\u0131 son  y\u0131llarda olduk\u00e7a yava\u015flad\u0131. So\u011fuk Sava\u015f\u2019\u0131n sona  ermesinden bu yana her iki tarafta da sava\u015f  ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmak \u00fczere pek \u00e7ok  anla\u015fma yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama  taraf\u0131ndan her iki taraf\u0131ndan da cepheliklerini  \u00fc\u00e7te bir oran\u0131nda azaltmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde yap\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131  Kremlin taraf\u0131ndan havada b\u0131rak\u0131ld\u0131. Rusya, iki  \u00fclke aras\u0131nda f\u00fcze at\u0131\u015f kapasitesindeki farklar  nedeniyle askeri savunmas\u0131n\u0131n zay\u0131flayaca\u011f\u0131n\u0131  d\u00fc\u015f\u00fcnerek ciddi indirimlere \u015f\u00fcpheyle yakla\u015f\u0131yor. Rusya ayn\u0131 zamanda ABD\u2019nin f\u00fcze savunma sistemi  planlar\u0131n\u0131n da ay\u0131rd\u0131nda ve bu sistemlerin  kendisine kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmayaca\u011f\u0131na dair bir  g\u00fcvencenin yoklu\u011funda n\u00fckleer silahlar\u0131n  azalt\u0131m\u0131na da yana\u015fmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Viyana Silahs\u0131zlanma Merkezi\u2019nden Nikolai Sokov,  IPS\u2019e, &com;Rusya\u2019n\u0131n n\u00fckleer silahs\u0131zlanma  konusundaki duru\u015fu olduk\u00e7a sert. Bunu de\u011fi\u015ftirmek  i\u00e7in de bir neden g\u00f6remiyorlar&com; dedi.<\/p>\n<p>&com;\u0130\u00e7eride kamuoyu n\u00fckleer silahs\u0131zlanmaya \u00e7ok  sempatiyle yakla\u015fm\u0131yor ve uluslararas\u0131 alanda da  di\u011ferlerinden bir hareket bekliyorlar. ABD\u2019nin i\u00e7  politika y\u00fcz\u00fcnden taviz veremedi\u011fi yolundaki  arg\u00fcman \u00e7o\u011fu zaman \u2018biz neden sorumluluk alal\u0131m,  herkes elini ta\u015f\u0131n alt\u0131na koymak zorunda\u2019 \u015feklinde  kar\u015f\u0131lan\u0131yor.&com;<\/p>\n<p>Rus yetkililer, ABD\u2019nin taahh\u00fctlerini s\u00fcr\u00fcncemede  b\u0131rakmas\u0131na kar\u015f\u0131n kendilerinin 2010\u2019da  Washington\u2019da imzalanan START anla\u015fmas\u0131na uygun  \u015fekilde n\u00fckleer cephaneli\u011fini k\u00fc\u00e7\u00fcltt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc  vurgulamaktan da mutluluk duyuyorlar.<\/p>\n<p>Bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda yay\u0131nlanan son resmi rakamlar,  her ne kadar her iki \u00fclkenin anla\u015fmada belirtilen  say\u0131lara inmek i\u00e7in 2018\u2019e kadar s\u00fcreleri olsa da,  Rusya \u015fimdiden s\u0131n\u0131r\u0131n alt\u0131na inmi\u015fken ABD\u2019nin  stratejik sava\u015f ba\u015fl\u0131klar\u0131 ve f\u0131rlat\u0131c\u0131  say\u0131lar\u0131nda s\u0131n\u0131r\u0131n epey yukar\u0131s\u0131nda durdu\u011funu  g\u00f6steriyor. <\/p>\n<p>Rusya ayn\u0131 zamanda n\u00fckleer cephaneli\u011fi \u00fczerinde  daha fazla harcama yapmay\u0131 da savunuyor. Daha bu  ay medyada yer alan haberlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcmet  \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki \u00fc\u00e7 y\u0131l boyunca her y\u0131l n\u00fckleer  cephaneli\u011fi i\u00e7in yap\u0131lacak harcamalar\u0131 y\u00fczde 50  art\u0131rma karar\u0131 ald\u0131. B\u00f6ylece \u00e7o\u011fu Sovyet d\u00f6neminde  kalma silahlar\u0131n ve teknolojinin bak\u0131m\u0131 yap\u0131lacak  ve geli\u015ftirmesi sa\u011flanacak.<\/p>\n<p>Topychkanov  &com;Rusya silahlanma konusunda taahh\u00fctte  bulundu ama n\u00fckleer cephaneli\u011fi ya\u015fl\u0131, bak\u0131m\u0131  pahal\u0131 ve modernize edilmek zorunda. Moskova START  anla\u015fmas\u0131na ve onun s\u0131n\u0131rlar\u0131na tabii ama bu  s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde n\u00fckleer cephaneli\u011fini g\u00fcncellemek  ve geli\u015ftirmek istiyor&com; dedi.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, Rusya\u2019n\u0131n kitle imha silahlar\u0131n\u0131n  ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ya da bu y\u00f6nde m\u00fczakerelerin  ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in di\u011fer \u00fclkelerle ikili anla\u015fmalar  yapmak konusundaki g\u00fcndemi ne olursa olsun,  Moskova y\u00f6netimi ABD ve Rusya\u2019n\u0131n n\u00fckleer  silahs\u0131zlanma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yava\u015flat\u0131lmas\u0131ndan  \u00e7ok da mutsuz de\u011fil.<\/p>\n<p>Sokov, IPS\u2019e, &com;Moskova\u2019daki liderler asl\u0131nda bu  pat durumundan ho\u015fnutlar. Bu durum onlara n\u00fckleer  silah modernizasyon programlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme  olana\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131yor. ABD\u2019nin yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 \u2013 \u00f6rne\u011fin f\u00fcze savunma sistemi- daha y\u0131llar uzakta  ve Rusya\u2019n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini tehdit edebilecek bir  boyuta ula\u015fmas\u0131ysa daha da uzakta.<\/p>\n<p>&com;T\u00fcm taraflar ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri  programlar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in silahs\u0131zlanma  \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndaki yava\u015flamadan faydalan\u0131yor. B\u00fcy\u00fck  bir \u00e7at\u0131\u015fma tehdidinin yoklu\u011funda bunu yapmay\u0131  g\u00f6ze alabiliyorlar ve planlar\u0131n\u0131 bozabilecek tek  g\u00fc\u00e7 uluslararas\u0131 toplumun bask\u0131s\u0131 olabilir. Bu da  yeterince g\u00fc\u00e7l\u00fc de\u011fil.&com; <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MOSKOVA, 16 Ekim 2013 (IPS) &#8211; Uzmanlar, n\u00fckleer silahs\u0131zlanma politikas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek konusunda tutuk davransa da, Kremlin y\u00f6netiminin Suriye\u2019de kimyasal silahlar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki giri\u015fimine bakarak Rusya\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde d\u00fcnyan\u0131n n\u00fckleer silahlardan kurtulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde daha pozitif bir rol oynayabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"author":83,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-139","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-headlines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/83"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=139"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}