{"id":131,"date":"2011-12-06T13:40:01","date_gmt":"2011-12-06T13:40:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2011\/12\/06\/israillilerin-cogu-nukleersiz-bir-ortadogu-istiyor\/"},"modified":"2011-12-06T13:40:01","modified_gmt":"2011-12-06T13:40:01","slug":"israillilerin-cogu-nukleersiz-bir-ortadogu-istiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2011\/12\/06\/israillilerin-cogu-nukleersiz-bir-ortadogu-istiyor\/","title":{"rendered":"&quot;\u0130sraillilerin \u00c7o\u011fu N\u00fckleersiz Bir Ortado\u011fu \u0130stiyor&quot;"},"content":{"rendered":"<p>WASH\u0130NGTON, 1 Aral\u0131k, 2011 (IPS)  &#8211; \u0130srailli Yahudilerin a\u00e7\u0131k \u00e7o\u011funlu\u011fu, bu durum kendi \u00fclkelerinin n\u00fckleer cephaneli\u011finin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 kapsasa da, n\u00fckleer silahlar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir Ortado\u011fu\u2019yu tercih edeceklerini s\u00f6yl\u00fcyor.<!--more--><\/p>\n<p>Bu tespit, Yahudi ve Filistin k\u00f6kenli \u0130srail vatanda\u015flar\u0131n\u0131 kapsayan iki ayr\u0131 anketin g\u00f6sterdi\u011fi en \u00e7arp\u0131c\u0131 sonu\u00e7 oldu. Profes\u00f6r Shibley Telhami taraf\u0131ndan kas\u0131m ay\u0131nda yap\u0131lan ve Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc Brookings Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde sunulan anketler, Arap Bahar\u0131\u2019ndan ABD\u2019nin alg\u0131s\u0131na ve \u0130srail-Filistin sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne kadar bir dizi konuyu kaps\u0131yordu.<\/p>\n<p>\u0130srailli Yahudilerin y\u00fczde 90\u2019\u0131 \u0130ran\u2019\u0131n bir n\u00fckleer silah geli\u015ftirece\u011fine inansa da, y\u00fczde 63\u2019\u00fc her iki \u00fclkenin de n\u00fckleer silah sahibi olmamas\u0131n\u0131 tercih ettiklerini, y\u00fczde 19\u2019sa sadece iki se\u00e7enek sunulursa tersini savunduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u0130srailli Yahudilerin y\u00fczde 41 ila 43\u2019\u00fc \u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer tesislerine y\u00f6nelik bir sald\u0131r\u0131y\u0131 desteklediklerini belirtirken \u0130srailli Araplar\u0131n y\u00fczde 68\u2019i buna kar\u015f\u0131; sadece y\u00fczde 4\u2019\u00fc taraftar olduklar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Anket, \u0130srailli Yahudilerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n Arap Bahar\u0131\u2019n\u0131n kendi \u00fclkelerine etkisinin olumsuz olaca\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu hareketlerin Arap d\u00fcnyas\u0131na demokrasi getirece\u011fine ku\u015fkuyla bakt\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kartt\u0131.<\/p>\n<p>Arap Bahar\u0131\u2019n\u0131n \u0130srail\u2019i nas\u0131l etkileyece\u011fi soruldu\u011funda y\u00fczde 51 &com;\u00e7o\u011funlukla k\u00f6t\u00fc \u015fekilde&com; derken sadece y\u00fczde 15 durumun daha iyiye gidece\u011fini \u00f6ng\u00f6rd\u00fc. Y\u00fczde 21\u2019se bir de\u011fi\u015fiklik olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Anket sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendiren \u0130srailli gazeteci Nahum Barnea \u0130srail halk\u0131n\u0131n medya ve politikac\u0131lar\u0131n bu \u00fclkeye y\u00f6nelik d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n artaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki s\u00f6ylemi nedeniyle Arap Bahar\u0131\u2019na korkuyla yakla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Ankete g\u00f6re, Filistin k\u00f6kenli \u0130srail vatanda\u015flar\u0131n\u0131n tav\u0131rlar\u0131nda sadece bir y\u0131l \u00f6ncesine g\u00f6re ciddi de\u011fi\u015fiklikler de g\u00f6zlemleniyor. <\/p>\n<p>&com;\u015eu an \u0130srail\u2019de bulunan baz\u0131 Arap\/Filistinli yerle\u015fimlerinin yeni kurulacak olas\u0131 bir Filistin devletine devrini kabul edip etmeyecekleri&com; soruldu\u011funda y\u00fczde 78 b\u00f6ylesi bir teklifi reddedeceklerini belirtirken sadece y\u00fczde 17 olumlu kar\u015f\u0131layacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.Y\u00fczde 58\u2019in b\u00f6ylesi bir teklife kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, y\u00fczde 36\u2019\u0131n\u0131nsa olumlu yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 2010\u2019a g\u00f6re bu sonu\u00e7lar \u00f6nemli bir kaymaya i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p>Filistinli m\u00fcltecilerin s\u00fcr\u00fcld\u00fckleri topraklara geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc konusunda verilecek \u00f6d\u00fcnlerle ilgili yakla\u015f\u0131mda da \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fim g\u00f6zleniyor. <\/p>\n<p>2010\u2019da \u0130srailli Araplar\u0131n y\u00fczde 57\u2019si m\u00fcltecilerin geri d\u00f6n\u00fc\u015f hakk\u0131ndan \u00f6d\u00fcn verilemeyece\u011fini belirtirken, y\u00fczde 28 bu hakk\u0131n &com;\u00f6nemli oldu\u011funu ancak bir uzla\u015fma noktas\u0131 bulunabilece\u011fini&com;, y\u00fczde 11 ise konunun &com;\u00e7ok \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131&com; s\u00f6ylemi\u015fti.<\/p>\n<p>G\u00fcncel anketteyse y\u00fczde 57 uzla\u015fma taraftar\u0131, y\u00fczde 34 \u00f6d\u00fcn verilemeyece\u011fini savunuyor ve sadece y\u00fczde 5 konunun \u00e7ok \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>Telhami bu de\u011fi\u015fimin nedenleri konusunda kesin bir a\u00e7\u0131klama veremiyor. \u00d6te yandan &com;Ailelerinde m\u00fcltecilerin yer ald\u0131\u011f\u0131 ki\u015filer uzla\u015fma fikrine kar\u015f\u0131 durmaya daha yak\u0131n&com; diyor.<\/p>\n<p>Anketler ayn\u0131 zamanda, Araplar\u0131n \u0130srail\u2019deki konumu konusunda \u0130srail vatanda\u015f\u0131 Araplar ve Yahudiler aras\u0131nda keskin bir b\u00f6l\u00fcnme oldu\u011funu da g\u00f6sterdi. Her iki grupta da \u00e7o\u011funluk (Yahudilerin y\u00fczde 52\u2019si ve Araplar\u0131n y\u00fczde 57\u2019si) Arap az\u0131nl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 &com;kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik bulundu\u011funu ancak toplumsal ve kurumsal ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n var oldu\u011funu&com; s\u00f6ylerken Arplar\u0131n y\u00fczde 36\u2019s\u0131 \u0130srail\u2019de Yahudiler ve Araplar aras\u0131ndaki ili\u015fkinin &com;Aparteid&com;e tekab\u00fcl etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe Yahudilerin sadece y\u00fczde 7\u2019si kat\u0131lsa da, y\u00fczde 33\u2019\u00fc \u0130srail\u2019de &com;Arap ve Yahudi vatanda\u015flar aras\u0131nda tam bir e\u015fitlik oldu\u011funu&com; savunuyor. Araplar aras\u0131ndaysa bunu s\u00f6yleyenler sadece y\u00fczde 3.<\/p>\n<p>\u0130srailli Yahudiler \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n yak\u0131n vadede \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusunda umutsuzken sadece y\u00fczde 6 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki be\u015f y\u0131lda bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Y\u00fczde 49 sorunun hi\u00e7bir zaman \u00e7\u00f6z\u00fclemeyece\u011fine inan\u0131rken y\u00fczde 42 eninde sonunda bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunaca\u011f\u0131n\u0131 ancak bunun be\u015f y\u0131l i\u00e7inde olmayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u0130srailli Yahudiler aras\u0131ndaki yayg\u0131n kan\u0131, Filistin Y\u00f6netimi\u2019nin \u0131srarl\u0131 reddine kar\u015f\u0131n, \u0130srail\u2019in bir Yahudi devleti olarak tan\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde. Y\u00fczde 39, tan\u0131man\u0131n m\u00fczakereler ya da yerle\u015fimlerin durdurulmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nko\u015ful oldu\u011funu savunurken, y\u00fczde 40\u2019l\u0131k bir k\u0131s\u0131m tan\u0131may\u0131 bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n son a\u015famas\u0131 olarak g\u00f6rmeyi kabul ediyor. Y\u00fczde 17\u2019yse tan\u0131nma talebini savunmuyor. <\/p>\n<p>Fakat \u0130srail\u2019i &com;Yahudilerin ve t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131n\u0131n ana yurdu&com; olarak tan\u0131mlamaya nas\u0131l yakla\u015ft\u0131klar\u0131 soruldu\u011funda \u0130srailli Yahudilerin y\u00fczde 71\u2019i bu tan\u0131m\u0131 kabul edeceklerini, y\u00fczde 25\u2019iyse kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Y\u00fczde 66\u2019ya 31\u2019lik bir \u00e7o\u011funlukla \u0130srailli Yahudiler h\u00fck\u00fcmetin &com;Araplarla 1967 s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131larak kapsaml\u0131 bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131&com; konusunda daha fazla \u00e7aba g\u00f6stermesi gerekti\u011fine inan\u0131yor. Bu durum Netanyahu h\u00fck\u00fcmetinin konuyu ele al\u0131\u015f bi\u00e7iminden duyulan rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6steriyor. <\/p>\n<p>\u00d6te yandan \u0130srailli Yahudilerin y\u00fczde 47\u2019si iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6kmesi durumunda &com;stat\u00fckonun k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fikliklerle devam edece\u011fine&com; inan\u0131yor. Y\u00fczde 34\u2019se bu durumun yo\u011fun, uzun vadeli bir \u00e7at\u0131\u015fmaya neden olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>Telhami &com;Arap d\u00fcnyas\u0131nda \u00e7o\u011funluk iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ba\u015far\u0131lamamas\u0131 halinde \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda yo\u011fun bir \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fanaca\u011f\u0131na inan\u0131yor&com; dedi.<\/p>\n<p>Anketler, \u0130srailli Araplar\u0131n Arap Bahar\u0131\u2019na yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n geneliyle uyumlu oldu\u011funu ve T\u00fcrkiye Ba\u015fbakan\u0131 Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u00f6rnek lider olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya \u00e7\u0131kartt\u0131. \u0130srailli Araplar ve di\u011fer Arap \u00fclkelerinde yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte yap\u0131lan anketlerin sonu\u00e7lar\u0131 aras\u0131ndaki bir farkl\u0131l\u0131k ABD\u2019nin bu \u00fclkelerdeki halk ayaklanmalar\u0131ndaki rol\u00fc \u00fczerine. Arap \u00fclkelerinde yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte pozitif rol oynayan \u00fclkeler soruldu\u011funda, Arap \u00fclkelerindeki anketlerde ABD \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada yer al\u0131rken \u0130srailli Araplar aras\u0131nda ilk s\u0131rada kendine yer buldu.<\/p>\n<p>ABD\u2019de ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imi yakla\u015f\u0131rken Barack Obama \u0130srailli Yahudiler aras\u0131ndaki olumlu yakla\u015f\u0131m\u0131n ge\u00e7en y\u0131la g\u00f6re y\u00fczde 41\u2019den 54\u2019e \u00e7\u0131kmas\u0131ndan memnuniyet duyabilir. Ancak uygulad\u0131\u011f\u0131 politikalara olan inan\u00e7 halen d\u00fc\u015f\u00fck; sadece y\u00fczde 22 bu politikalara &com;umutlu&com; yakla\u015f\u0131rken y\u00fczde 39 hislerini &com;hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131&com; ile tan\u0131ml\u0131yor. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>WASH\u0130NGTON, 1 Aral\u0131k, 2011 (IPS) &#8211; \u0130srailli Yahudilerin a\u00e7\u0131k \u00e7o\u011funlu\u011fu, bu durum kendi \u00fclkelerinin n\u00fckleer cephaneli\u011finin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 kapsasa da, n\u00fckleer silahlar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir Ortado\u011fu\u2019yu tercih edeceklerini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"author":79,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-131","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-headlines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/79"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=131"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}