{"id":129,"date":"2011-09-05T13:40:01","date_gmt":"2011-09-05T13:40:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2011\/09\/05\/ortadogu-silahsizlanma-zirvesi-bosa-cikabilir\/"},"modified":"2011-09-05T13:40:01","modified_gmt":"2011-09-05T13:40:01","slug":"ortadogu-silahsizlanma-zirvesi-bosa-cikabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2011\/09\/05\/ortadogu-silahsizlanma-zirvesi-bosa-cikabilir\/","title":{"rendered":"Ortado\u011fu Silahs\u0131zlanma Zirvesi Bo\u015fa \u00c7\u0131kabilir"},"content":{"rendered":"<p>B\u0130RLE\u015eM\u0130\u015e M\u0130LLETLER, 25 A\u011fustos, 2011  (IPS)  &#8211; Ortado\u011fu b\u00f6lgesini her t\u00fcrl\u00fc kitle imha silah\u0131ndan temizlemek amac\u0131yla 2012\u2019de yap\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen konferans\u0131n nerede ne zaman d\u00fczenlenece\u011fi, y\u0131lba\u015f\u0131na aylar kalmas\u0131na kar\u015f\u0131n belirsiz.<!--more--><\/p>\n<p>2010\u2019da yap\u0131lan Silahs\u0131zlanma Anla\u015fmas\u0131 De\u011ferlendirme Konferans\u0131 (NPT) s\u0131ras\u0131nda anla\u015fmaya taraf devletler 2012\u2019de t\u00fcm b\u00f6lge devletlerinin kat\u0131l\u0131m\u0131yla Ortado\u011fu\u2019nun biyolojik, kimyasal ve n\u00fckleer silahlardan -1995\u2019te al\u0131nan kararla uyumlu olarak- ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmak \u00fczere bir konferans d\u00fczenlenmesi konusunda anla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Amerika Birle\u015fik Devletleri, Rusya ve BM Genel Sekreteri bu \u00e7abay\u0131 takip etme sorumlulu\u011funu \u00fcstlenmi\u015fti.<\/p>\n<p>Britanya-Amerikan G\u00fcvenlik \u0130stihbarat Konseyi\u2019nin Washington direkt\u00f6r\u00fc Anne Penketh, IPS\u2019e verdi\u011fi r\u00f6portajda, y\u00fcksek d\u00fczeyli yetkililer aras\u0131nda planlama g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u00fcrse de, hen\u00fcz konferansa ev sahipli\u011fi yapacak bir \u00fclkenin, zaman\u0131n ve organizat\u00f6rlerin belirlenmemi\u015f olmas\u0131n\u0131 &com;umut k\u0131r\u0131c\u0131&com; olarak nitelendirdi. <\/p>\n<p>Silah Kontrol Birli\u011fi y\u00f6neticisi Daryl Kimball da zirveyi planlamak \u00fczere yo\u011fun bir g\u00f6r\u00fc\u015fme trafi\u011fi ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Ancak konferans d\u00fczenlense dahi, kat\u0131l\u0131mc\u0131 devletlerin d\u00fczenleme \u00e7abalar\u0131 nedeniyle i\u00e7eri\u011fe odaklanmaya vakit bulamayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki endi\u015fesini belirtti. <\/p>\n<p>Konferans\u0131n gecikmesine neden olan pek \u00e7ok sebep bulunsa da, belirleyici bir sorun ev sahibinin kim olaca\u011f\u0131 konusundaki anla\u015fmazl\u0131k. Kimball, IPS\u2019e, Ortado\u011fu\u2019daki devletleri bir araya getirmenin dahi sorun oldu\u011funu s\u00f6yleyerek konferans\u0131n d\u00fczenlenmesinin bile \u00f6nemli bir ilerleme olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti. &com;\u0130srail\u2019le M\u0131s\u0131r\u2019\u0131, \u0130ran\u2019la Suriye ve Suudi Arabistan\u2019\u0131 ayn\u0131 toplant\u0131 odas\u0131na sokabilmek ve yap\u0131c\u0131 bir tart\u0131\u015fma olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak olduk\u00e7a zor.&com;<\/p>\n<p>Herkesin bildi\u011fi s\u0131r<\/p>\n<p>\u0130srail\u2019in varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmedi\u011fi n\u00fckleer cephaneli\u011fi siyasi tart\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman zora sokan bir etmen ancak konu silahs\u0131zlanma oldu\u011funda bu &com;s\u0131r&com; daha da \u00f6nem kazan\u0131yor. \u0130srail, anla\u015fmaya taraf olmamas\u0131n\u0131 konu eden 2010 NPT De\u011ferlendirme Konferans\u0131 sonu\u00e7 bildirgesine tepki g\u00f6stermi\u015fti.<\/p>\n<p>Penketh ve Kimball, \u0130srail h\u00fck\u00fcmetinin 2012\u2019de yap\u0131lmas\u0131 planlanan konferans\u0131n kendi n\u00fckleer program\u0131na odaklanmas\u0131ndan \u00e7ekindi\u011fini vurguluyor. Ancak b\u00f6yle bir durum, kat\u0131lmay\u0131 kabul etti\u011fi takdirde \u0130srail\u2019e sadece fayda getirebilir. Kimball, kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n \u0130srail\u2019e b\u00f6lgede itibar sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. &com;Konferans \u0130srail\u2019e b\u00f6lgedeki di\u011fer \u00fclkelere kendi biyolojik, kimyasal ve n\u00fckleer silahs\u0131zlanma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini hat\u0131rlatma olana\u011f\u0131n\u0131 verebilir.&com;<\/p>\n<p>\u0130srail b\u00f6lgede NPT\u2019ye taraf olmayan tek devlet ve resmen a\u00e7\u0131klamasa da bir n\u00fckleer cephaneli\u011fe sahip oldu\u011fu yayg\u0131n kabul g\u00f6ren bir bilgi. Suriye ve \u0130ran\u2019\u0131n da anla\u015fmaya taraf olsalar da -s\u0131ras\u0131yla- kimyasal ve n\u00fckleer silah \u00fcrettiklerine inan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130srail\u2019in 2012\u2019deki konferansa kat\u0131l\u0131m\u0131 belirsiz. Ge\u00e7mi\u015fte yetkililer \u0130srail\u2019in ele\u015ftiri oda\u011f\u0131 haline getirilmemesi \u015fart\u0131yla kat\u0131lacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti ve Kimball\u2019a g\u00f6re \u00e7ekingenlik devam ediyor. \u00d6te yandan, Paketh\u2019e g\u00f6re konu\u015ftu\u011fu \u0130srailli yetkililer kitle imha silahlar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir Ortado\u011fu konusunda tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131klar ve \u0130srail konferansa kat\u0131l\u0131m konusuna olumlu bak\u0131yor. \u0130srail\u2019in BM temsilci\u011fi konu hakk\u0131nda yorum yapmaktan ka\u00e7\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Ortado\u011fu\u2019da bar\u0131\u015f<\/p>\n<p>Hali haz\u0131rda Ortado\u011fu\u2019da bir\u00e7ok \u00fclkeyi etkileyen siyasi karma\u015fa ve belirsizlikler, zaten karma\u015f\u0131k ve k\u0131r\u0131lgan olan konu \u00fczerinde tart\u0131\u015fmay\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Kimball yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte &com;silahs\u0131zlanman\u0131n bu \u00fclkelerin ajandas\u0131n\u0131n ba\u015f maddeleri aras\u0131nda yer almad\u0131\u011f\u0131n\u0131&com; vurguluyor. Sonu\u00e7 olarak da konferans\u0131n planlamas\u0131 gecikti.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, h\u00fck\u00fcmetlerin ba\u015f\u0131 kalabal\u0131k olsa da, Panketh\u2019e g\u00f6re \u0130srail\u2019in t\u00fcm kom\u015fular\u0131yla masaya oturaca\u011f\u0131 bir konferans \u00e7ekicili\u011fini koruyor. Baz\u0131 \u00fclkelerin s\u00fcre giden kalk\u0131\u015fmalar\u0131 konferansa kat\u0131lmamak i\u00e7in bahane edebilece\u011fini s\u00f6yleyen Panketh buna kar\u015f\u0131n bu y\u00f6nde bir kan\u0131t olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ekliyor.<\/p>\n<p>Ortado\u011fu bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7leri ve silahs\u0131zlanma aras\u0131nda her zaman yak\u0131n bir ili\u015fki oldu. Bar\u0131\u015f s\u00fcrecinin ana akt\u00f6rlerinden \u0130srail\u2019in g\u00fcvenlik konusuna \u00fcst d\u00fczey \u00f6nem atfetmesi de bu ili\u015fkiyi g\u00fc\u00e7lendiriyor.<\/p>\n<p>Eski BM silah m\u00fcfetti\u015fi Richard Butler, IPS\u2019e yazd\u0131\u011f\u0131 e-postada silahs\u0131zlanman\u0131n bar\u0131\u015f s\u00fcrecine &com;i\u00e7kin&com; oldu\u011funu vurgulad\u0131. Fakat Penketh silahs\u0131zlanma ve bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin birbirinden ayr\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir y\u00f6nelim oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u0130kisi de aras\u0131ndaki ili\u015fkiden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, Ortado\u011fu\u2019da silahs\u0131zlanma ve bar\u0131\u015f uzun ve zorlu s\u00fcre\u00e7ler olacak. B\u00f6lgenin kitle imha silahlar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 bir konferansla sa\u011flamak m\u00fcmk\u00fcn olmasa da, b\u00f6yle bir giri\u015fimin yoklu\u011funda ilerleme daha da imkans\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. <\/p>\n<p>&com;Her \u015fey \u00e7ok yava\u015f ilerliyor&com; diyen Penketh ekliyor: &com;Ama ilerleme var.&com; <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0130RLE\u015eM\u0130\u015e M\u0130LLETLER, 25 A\u011fustos, 2011 (IPS) &#8211; Ortado\u011fu b\u00f6lgesini her t\u00fcrl\u00fc kitle imha silah\u0131ndan temizlemek amac\u0131yla 2012\u2019de yap\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen konferans\u0131n nerede ne zaman d\u00fczenlenece\u011fi, y\u0131lba\u015f\u0131na aylar kalmas\u0131na kar\u015f\u0131n belirsiz.<\/p>\n","protected":false},"author":78,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-129","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-headlines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/78"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}