WASHINGTON, 12 Kas\u0131m, 2010 (IPS) – ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama ilkbaharda bug\u00fcne kadarki en geni\u015f kat\u0131l\u0131mla d\u00fcnya liderlerini Washington'da bir N\u00fckleer G\u00fcvenlik Zirvesi i\u00e7in toplayarak n\u00fckleersizle\u015fme konusunda bir dizi olay\u0131 tetikledi\u011finde \u00e7ok say\u0131da uzman n\u00fckleer silahlardan kurtulmak yolunda katlanan bir \u00e7aban\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 umdu.<\/p>\n
Fakat o g\u00fcnden bu yana ilerleme yava\u015flad\u0131 ve Cumhuriyet\u00e7ilerin ABD Senatosu'ndaki kazan\u0131mlar\u0131 n\u00fckleer silahlar\u0131n daha da azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra hali haz\u0131rda \u00fczerinde anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olan yeni bir Stratejik Silahlar\u0131 Azaltma Anla\u015fmas\u0131'n\u0131 (START) tehlikeye att\u0131.<\/p>\n
START anla\u015fmas\u0131 Obama ve Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Dimitri Medvedev aras\u0131nda nisandaki Washington zirvesi \u00f6ncesinde Prag'da imzaland\u0131. Sonras\u0131nda \u00fcst d\u00fczey yetkililer ve eski diplomatlar anla\u015fmadan \u00f6vg\u00fcyle bahsederken anla\u015fmay\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyma yetkisine sahip politika yap\u0131c\u0131lar kar\u0131\u015f\u0131k de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
ABD \u015fimdi Obama y\u00f6netiminin \u015fu ana kadarki en \u00f6nemli d\u0131\u015f politika ba\u015far\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen ve n\u00fckleersizle\u015fme yolunda \u00f6nemli bir ad\u0131m olan geli\u015fmenin yasal bir tart\u0131\u015fmaya kurban edilmesi gibi tuhaf bir durumda buldu.<\/p>\n
Anla\u015fma Moskova'da da onaylanmay\u0131 bekliyor. Ge\u00e7en haftaki ABD se\u00e7imlerinde Cumhuriyet\u00e7ilerin zaferinin ard\u0131ndan Senato'nun anla\u015fmay\u0131 onaylay\u0131p onaylamayaca\u011f\u0131 konusunda endi\u015felerini dillendiren Rus meclisi Duma'n\u0131n d\u0131\u015fi\u015fleri komitesi anla\u015fman\u0131n onaylanmas\u0131 konusundaki \u00f6nerisini de geri \u00e7ekti. <\/p>\n
ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hillary Clinton Asya'ya bu hafta yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaret s\u0131ras\u0131nda Senato'nun yeni se\u00e7ilen \u00fcyeler g\u00f6reve ba\u015flamadan \u00f6nce anla\u015fmay\u0131 ge\u00e7irmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi. <\/p>\n
Senato'nun D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler Komitesi ba\u015fkan\u0131 senat\u00f6r John Kerry \u00e7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada konunun bu d\u00f6nem sonlanmadan ele al\u0131naca\u011f\u0131 konusunda umutlu oldu\u011funu ve b\u00fcy\u00fck ihtimalle b\u00f6yle olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
\u00c7o\u011fu Cumhuriyet\u00e7iyse bundan o kadar emin de\u011fil.<\/p>\n
Anla\u015fman\u0131n onaylanmas\u0131 i\u00e7in senatonun \u00fc\u00e7te iki \u00e7o\u011funlu\u011funun yani 100 senat\u00f6rden 67'sinin onay\u0131 gerekiyor. Hali haz\u0131rda bu sandalyelerin 57'si Demokratlar\u0131n ama ocak ay\u0131nda yeni Senato g\u00f6reve ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda bu say\u0131 53'e inecek.<\/p>\n
Her ne kadar baz\u0131 \u00fcst d\u00fczey Cumhuriyet\u00e7iler anla\u015fmaya desteklerini a\u00e7\u0131klad\u0131ysa da, o g\u00fcnden itibaren onay s\u00fcreci daha zorla\u015facak. \u00d6te yandan baz\u0131 sa\u011fc\u0131lar 1991'dekinin yerini alan yeni START anla\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken baz\u0131lar\u0131 da daha da ileri bir anla\u015fmay\u0131 savunuyor. <\/p>\n
Yabanc\u0131 \u0130li\u015fkiler Konseyi (CFR) \u00fcyesi Micah Zenko yeni START anla\u015fmas\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girse dahi ABD ve Rusya'n\u0131n bir di\u011ferini defalarca ortadan kald\u0131racak kadar n\u00fckleer silaha sahip olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti. <\/p>\n
Anla\u015fma So\u011fuk Sava\u015f'\u0131n sonlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan n\u00fckleer cephaneliklerin kademeli olarak k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclmesi y\u00f6n\u00fcndeki geli\u015fmeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. \u00d6zel olarak, kullan\u0131lmaya haz\u0131r f\u00fczelerdeki n\u00fckleer sava\u015f ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n iki taraf i\u00e7in de 2200'den 1500'e indirilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu k\u00fc\u00e7\u00fclme anla\u015fman\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinin ard\u0131ndan yedi y\u0131lda tamamlanacak. <\/p>\n
Anla\u015fma ayr\u0131ca kullan\u0131ma haz\u0131r olan ve olmayan f\u00fcze, roket ve sava\u015f ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 da 800'le s\u0131n\u0131rlayarak iki tarafa da birbirini belli \u00f6l\u00e7\u00fclerde izleme olana\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
Zenko'ya g\u00f6re daha fazla indirim yapmak daha da avantajl\u0131 olacak. CFR'nin sal\u0131 g\u00fcn\u00fc yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bir raporda, taktiksel n\u00fckleer silahlar da dahil 1000 sava\u015f ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n n\u00fckleer silah h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve n\u00fckleer sald\u0131r\u0131 riskini azaltarak ve ABD'nin n\u00fckleer ba\u015fl\u0131klar\u0131 azaltma ya da kontrol etme konusundaki y\u00f6nelimine uluslararas\u0131 siyasi deste\u011fi art\u0131rarak -ama ayn\u0131 zamanda n\u00fckleer cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da koruyarak- hem stratejik hem de politik olarak avantaj sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
Zenko &com;Bin n\u00fckleer silahl\u0131k bir cephanelik ABD ordusunun herhangi bir g\u00fcncel ya da olas\u0131 tehdide kar\u015f\u0131 cayd\u0131r\u0131c\u0131 olmak ya da bir sald\u0131r\u0131ya \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bi\u00e7imde kar\u015f\u0131l\u0131k verebilmek i\u00e7in yeter ve artar&com; diye yazd\u0131.<\/p>\n
Fakat senat\u00f6r John Kyl n\u00fckleer silahlar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n ABD'nin n\u00fckleer altyap\u0131s\u0131na ve modernle\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na daha az kaynak ay\u0131rmas\u0131, dolay\u0131s\u0131yla da i\u015fsizli\u011fin artmas\u0131yla sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131ndan korkuyor. <\/p>\n
Cumhuriyet\u00e7iler bunun yan\u0131 s\u0131ra anla\u015fmada Rusya'n\u0131n ABD'nin f\u00fcze kalkan\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131ndan duydu\u011fu endi\u015fenin de yer almas\u0131ndan endi\u015fe duyduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u00c7o\u011fu Demokrat ve Obama y\u00f6netimi aksini d\u00fc\u015f\u00fcnse de, onlara g\u00f6re bu programlar ABD ulusal g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez \u00f6nemde.<\/p>\n
Cumhuriyet\u00e7iler Rusya'n\u0131n anla\u015fmaya uyup uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetleyecek d\u00fczenlemenin yetersizli\u011finden de endi\u015feli.<\/p>\n
Demokratlar Cumhuriyet\u00e7i senat\u00f6rlere \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 10 y\u0131lda n\u00fckleer altyap\u0131 i\u00e7in 80 milyar dolar kaynak ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve denetim sisteminin yeterli oldu\u011funu konusunda g\u00fcvence veriyor. <\/p>\n
Bu arada, START anla\u015fmas\u0131 ABD Savunma Bakan\u0131 Robert Gates'in deyimiyle &com;Amerika'n\u0131n askeri liderli\u011finin ortak onay\u0131na&com; sahip ve bu durum Zenko, eski D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Madeleine Albright ve eski Rusya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Igor Ivanov gibi isimlerin ilk iki START anla\u015fmas\u0131n\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yolda ilerlemek i\u00e7in \u00f6nerilerini savunmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
WASHINGTON, 12 Kas\u0131m, 2010 (IPS) – ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama ilkbaharda bug\u00fcne kadarki en geni\u015f kat\u0131l\u0131mla d\u00fcnya liderlerini Washington'da bir N\u00fckleer G\u00fcvenlik Zirvesi i\u00e7in toplayarak n\u00fckleersizle\u015fme konusunda bir dizi olay\u0131 tetikledi\u011finde \u00e7ok say\u0131da uzman n\u00fckleer silahlardan kurtulmak yolunda katlanan bir \u00e7aban\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 umdu.<\/p>\n","protected":false},"author":73,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-124","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-headlines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/73"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}