{"id":12,"date":"2007-02-15T13:40:01","date_gmt":"2007-02-15T13:40:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2007\/02\/15\/haklar-her-idam-onlarca-insani-yaraliyor\/"},"modified":"2007-02-15T13:40:01","modified_gmt":"2007-02-15T13:40:01","slug":"haklar-her-idam-onlarca-insani-yaraliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/2007\/02\/15\/haklar-her-idam-onlarca-insani-yaraliyor\/","title":{"rendered":"HAKLAR : Her \u0130dam Onlarca \u0130nsan\u0131 Yaral\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>B\u0130RLE\u015eM\u0130\u015e M\u0130LLETLER , 12 \u015eubat  (IPS)  &#8211; 10 ya\u015f\u0131ndaki Christina Lawson 2005\u2019te babas\u0131 Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin Teksas eyaletinde idam edilirken &com;Onu bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in \u00f6ld\u00fcrecekler. Peki onun \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda biz kimi \u00f6ld\u00fcrece\u011fiz&com; diye soruyordu.<!--more--><\/p>\n<p>Devletin idam cezas\u0131 uygulamas\u0131 b\u00f6ylesi \u00e7ocuklar\u0131 \u2013ailelerini de tabii- \u015fa\u015fk\u0131n ve travmaya u\u011fram\u0131\u015f bir halde b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130nsan Haklar\u0131 i\u00e7in Cinayet Kurbanlar\u0131n\u0131n Aileleri (MVFHR) adl\u0131 kurulu\u015fun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapor kimilerinin delirmenin s\u0131n\u0131r\u0131na gelecek kadar etkilendi\u011fini g\u00f6steriyor. <\/p>\n<p>\u0130dam edilenlerin ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlerin ailelerinin olu\u015fturdu\u011fu kurulu\u015fun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 &com;Daha Fazla Kurban Yaratmak: \u0130dam Geride Kalanlar\u0131 Nas\u0131l Yaral\u0131yor&com; ba\u015fl\u0131kl\u0131 ara\u015ft\u0131rmada &com;Aileler de idam cezas\u0131n\u0131n kurbanlar\u0131 oluyor&com; denildi.<\/p>\n<p>&com;Yak\u0131nlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlerin ac\u0131s\u0131n\u0131 dindirmek i\u00e7in ba\u015fka insanlara ac\u0131 \u00e7ektirilmemeli. Toplum infazlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 duygusal ve fiziksel zararlar\u0131 g\u00f6rmeli ve \u00e7\u00f6z\u00fcm aramal\u0131&com;.<\/p>\n<p>IPS\u2019e konu\u015fan MVFHR direkt\u00f6r\u00fc Robert Cushing &com;Yeni kurbanlar yaratmaya son vermeliyiz&com; dedi.<\/p>\n<p>36 aileleriyle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden olu\u015fan rapora g\u00f6re idam yada ba\u015fka bir \u015fiddet eylemiyle yak\u0131n\u0131n\u0131 kaybedenlerin hissettikleri aras\u0131nda benzerlikler kadar farkl\u0131l\u0131klar da var.    <\/p>\n<p>\u0130dam edilenlerin yak\u0131nlar\u0131 &com;utan\u00e7 ve artan bir yaln\u0131zla\u015fma&com;dan muzdarip; bu sonucu \u00f6nleyememekten dolay\u0131 kendilerini sorumlu tutuyorlar. B\u00fcy\u00fckbabas\u0131 1924\u2019te Kaliforniya\u2019da as\u0131lan Alex Kels, IPS\u2019e verdi\u011fi r\u00f6portajda bu g\u00f6zlemleri do\u011fruluyor: <\/p>\n<p>&com;Herkes infazla birlikte \u015fiddetin bitti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ama \u00f6yle de\u011fil. Ba\u015fka bir cinayette oldu\u011fu gibi aileler par\u00e7alan\u0131yor; bu defa bir de utan\u00e7 hissi ekleniyor&com;.<\/p>\n<p> Bu olaydan sonra annesinin yazarl\u0131k kariyeri depresyon nedeniyle sona ermi\u015f; abisi alkolik olup hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f. Dede taraf\u0131ndan akrabalarla ili\u015fkileri tamamen kopmu\u015f. Travma nesilden nesile ge\u00e7ebiliyor.<\/p>\n<p>MVFHR raporu idam edilenlerin ailelerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 psikolojik sorunlarla ilgili ba\u015fka \u00f6rnekler de s\u0131ral\u0131yor. <\/p>\n<p>Msity McWee babas\u0131 cinayetten yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131nda 14, idam edildi\u011findeyse 28 ya\u015f\u0131ndayd\u0131. \u015eiddetli bir depresyonun ard\u0131ndan infaz\u0131n ertesi y\u0131l\u0131 intihara kalk\u0131\u015ft\u0131.  <\/p>\n<p>&com;Niye bize yard\u0131m edecek kimse yoktu?&com; diye soruyor. &com;Mahkeme salonuna girdi\u011fimizde herkes k\u00f6t\u00fc bak\u0131\u015flar f\u0131rlat\u0131rd\u0131. \u0130nsan bizim gibi \u00e7ocuklar\u0131n g\u00fcnah\u0131 neydi diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor&com;.<\/p>\n<p>O\u011flu 2005\u2019te Teksas\u2019ta idam edilen Irene Cartwright da olay\u0131n sonras\u0131nda depresyon tedavisi g\u00f6rm\u00fc\u015f ve bug\u00fcn hala antidepresan kullan\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara &com;Ke\u015fke herkes idam edilenlerinde anne ve babas\u0131; karde\u015fleri, day\u0131lar\u0131, teyzeleri oldu\u011funu ve her birinin bu olayla yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlasa&com; diyor. <\/p>\n<p>Cushing idam edilenlerin ailelerinin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n sadece g\u00f6rmezden gelinmedi\u011fini, b\u00f6yle bir ihtiya\u00e7lar\u0131 olabilece\u011finin bile anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. <\/p>\n<p>Kurum, ya\u015fad\u0131klar\u0131 sorunlarla ilgili daha fazla ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ediyor. &com;Bu alanda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 idam edilenlerin yak\u0131nlar\u0131n\u0131n da ma\u011fdur oldu\u011funu tan\u0131maya, ya\u015fad\u0131klar\u0131 farkl\u0131 deneyime uygun yard\u0131m ve tedaviler geli\u015ftirmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz&com;. Ayn\u0131 zamanda idam edilenlerin ailelerine cinayet kurbanlar\u0131n\u0131nkilere tan\u0131nan hukuki haklar\u0131n da verilmesini istiyor.<\/p>\n<p>Cushing, onlar\u0131n da destek g\u00f6rebilmesi gerekti\u011fini; sa\u011fl\u0131k yard\u0131m\u0131, ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 rehberli\u011fi ve cenaze i\u00e7in finansal yard\u0131m\u0131 da kapsamas\u0131n\u0131 istiyor.<\/p>\n<p>MVFHR sorunu ceza adalet sistemi de\u011fil de insan haklar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde tart\u0131\u015farak yeni bir yakla\u015f\u0131m ortaya koyuyor. Ailelerin Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu\u2019nun 1985\u2019te kabul etti\u011fi  \u015eiddet ve Su\u00e7 Ma\u011fdurlar\u0131 i\u00e7in Adaletin Temel Prensipleri Deklarasyonu\u2019ndan yararlanmas\u0131 gerekli.<\/p>\n<p>Deklarasyon ma\u011fdurlar\u0131 &com;fiziksel yada psikolojik zarar, keder, ekonomik kay\u0131p yada temel haklar\u0131 k\u0131smen de olsa zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f ki\u015filer&com; olarak tan\u0131ml\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu ma\u011fdurlara &com;onurlar\u0131n\u0131 koruyarak, sayg\u0131nl\u0131kla ve merhametle davran\u0131lmas\u0131&com; ve &com;gerekli maddi, sa\u011fl\u0131k, psikolojik ve sosyal yard\u0131mlar\u0131n sunulmas\u0131&com; gerekli.<\/p>\n<p>Cushing &com;Bu konuda BM \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmeli&com; diye toparl\u0131yor: &com;Bu bir uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 sorunu&com;. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0130RLE\u015eM\u0130\u015e M\u0130LLETLER , 12 \u015eubat (IPS) &#8211; 10 ya\u015f\u0131ndaki Christina Lawson 2005\u2019te babas\u0131 Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin Teksas eyaletinde idam edilirken &com;Onu bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in \u00f6ld\u00fcrecekler. Peki onun \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda biz kimi \u00f6ld\u00fcrece\u011fiz&com; diye soruyordu.<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-headlines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}