MELBOURNE, 9 Aral\u0131k 2009 (IPS) – N\u00fckleer silahlar gezegen \u00fczerindeki ya\u015fam\u0131 tehdit ederken Uluslararas\u0131 N\u00fckleer Silahlar\u0131 Ortadan Kald\u0131rma Kampanyas\u0131\u2019ndan (ICAN) Dr. Sur Wareham silahlar\u0131n terk edilmesi s\u00fcrecinin h\u0131zlanmas\u0131 gerekti\u011fini ve n\u00fckleer enerjinin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadelede \u00e7\u00f6z\u00fcm olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n
2009 D\u00fcnya Dinler Parlamentosu toplant\u0131s\u0131nda konu\u015fan Wareham dinin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn silahs\u0131zlanma vas\u0131tas\u0131yla d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 yolunda kullan\u0131lmas\u0131, yoksullukla ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele edilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Alt\u0131 g\u00fcn s\u00fcren toplant\u0131larda d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 yerlerinden gelen dini ve ruhani liderler bar\u0131\u015f, \u00e7o\u011fulculuk ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u00fczerinde tart\u0131\u015ft\u0131. Bir sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 ve Avustralya Sava\u015f\u0131n \u00d6nlenmesi i\u00e7in T\u0131p Derne\u011fi\u2019nin (MAPW) eski ba\u015fkan\u0131 olan Dr. Wareham dernekte y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n insan ya\u015fam\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in vazge\u00e7ilmez \u00f6nemde oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
IPS\u2019e verdi\u011fi r\u00f6portajda Wareham n\u00fckleersiz bir d\u00fcnya yaratmak i\u00e7in \u00e7abas\u0131n\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n
IPS: N\u00fckleer silahs\u0131zlanma neden acil bir konu?<\/p>\n
Konunun aciliyetinin bir sebebi 2010\u2019da N\u00fckleer Silahs\u0131zlanma Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n (NPT) be\u015finci y\u0131l\u0131 sebebiyle bir de\u011ferlendirme raporu \u00e7\u0131kacak olmas\u0131. E\u011fer n\u00fckleer silaha sahip \u00fclkelerden silahs\u0131zlanma y\u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131k ve somut i\u015faretler gelmezse bu silahlar\u0131n daha da yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7emeyece\u011fiz. <\/p>\n
IPS: ICAN, n\u00fckleer silahlar\u0131n geli\u015ftirilmesi, test edilmesi, \u00fcretilmesi ve kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyecek bir anla\u015fma talep ediyor. Bu eri\u015filebilir bir hedef mi? <\/p>\n
Bu sadece eri\u015filebilir de\u011fil gerekli bir d\u00fczenleme. D\u00fcnya halklar\u0131na gelecek y\u0131l yap\u0131lacak NPT konferans\u0131nda h\u00fck\u00fcmetlerine bask\u0131 yapmalar\u0131 i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131da bulunuyoruz. Anla\u015fmay\u0131 n\u00fckleer silahs\u0131zlanmaya ula\u015fabilmek i\u00e7in en umut veren yol olarak g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n
Anla\u015fma t\u00fcm \u00fclkeler i\u00e7in ayn\u0131 kurallar\u0131 getiriyor ve n\u00fckleer silaha sahip \u00fclkeler ve silahs\u0131z \u00fclkeler aras\u0131ndaki ikili\u011fi ortadan kald\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
IPS: N\u00fckleer enerji, yani karbonsuz olmak iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin getirdi\u011fi sorunlar\u0131 a\u015fmaya ve var olan k\u00f6m\u00fcrle \u00e7al\u0131\u015fan enerji santrallerinin yerini almaya yeter mi?<\/p>\n
N\u00fckleer enerjinin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele i\u00e7in anlaml\u0131 bir y\u00f6ntem sundu\u011funa kat\u0131lm\u0131yoruz. N\u00fckleer enerji iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi sorununa cevap veremez. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131lda yap\u0131labilecek n\u00fckleer santral say\u0131s\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlayan fiziksel etmenler var. N\u00fckleer santralleri elektrik \u00fcretecek hale getirmek i\u00e7in 10-15 y\u0131l gerekiyor ve bizim \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ihtiyac\u0131m\u0131z var.<\/p>\n
Daha \u00f6nemli olansa silahlarla ba\u011flant\u0131s\u0131. N\u00fckleerin sivil ve askeri ama\u00e7larla kullan\u0131lmas\u0131 aras\u0131nda kesin ba\u011flant\u0131lar var ve bu sorun n\u00fckleer enerji kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece var olacak.<\/p>\n
Dahas\u0131, hen\u00fcz hi\u00e7bir \u00fclkenin \u00e7\u00f6z\u00fcm bulamad\u0131\u011f\u0131 n\u00fckleer at\u0131k meselesi var. Bu neslin at\u0131klar\u0131n\u0131 gelecek nesillerin hayat\u0131n\u0131 etkileyecek \u015fekilde ortada b\u0131rakmas\u0131n\u0131 tamamen kabul edilemez buluyoruz. Teknolojik ve bilimsel ger\u00e7ek \u015fu ki n\u00fckleer a\u0131klar\u0131 do\u011faya zarar vermeyecek \u015fekle getiremiyoruz. <\/p>\n
Mesaj\u0131m\u0131z, d\u00fcnyan\u0131n yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve uygulamaya ge\u00e7mesi i\u00e7in d\u00fcnyan\u0131n ciddi emek ve kaynak ay\u0131rmas\u0131 gerekti\u011fi. <\/p>\n
IPS: Birle\u015fmi\u015f Milletler n\u00fckleer silahlar\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebildi mi yoksa G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin daimi \u00fcyeleri taraf\u0131ndan rehin mi al\u0131nd\u0131?<\/p>\n
BM Genel Kurulu her y\u0131l n\u00fckleer silahs\u0131zlanma yolunda bir dizi karar \u00e7\u0131kar\u0131yor ve s\u00fcreci ilerletmek i\u00e7in ciddi \u00e7aba harc\u0131yor. BM ve G\u00fcvenlik Konseyi\u2019ndeki baz\u0131 \u00fcyeler aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131 g\u00f6rmemiz gerekir. <\/p>\n
G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin be\u015f \u00fcyesi de n\u00fckleer silaha sahip \u00fclkeler ve d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcvenli\u011fini en fazla ter\u00f6r silah\u0131na sahip be\u015f \u00fclkeye emanet etmi\u015f olmam\u0131z asl\u0131nda ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce. <\/p>\n
IPS: Silahlara sahip olmak konusunda, n\u00fckleer silah\u0131 olan ve olmayan \u00fclkeler aras\u0131nda \u00e7ifte standart var m\u0131?<\/p>\n
Bug\u00fcn dokuz \u00fclkede yakla\u015f\u0131k 25 bin n\u00fckleer silah var ve bu dokuz \u00fclke di\u011ferlerini rehin alm\u0131\u015f durumda. Dahas\u0131 bu dokuz \u00fclke di\u011ferlerinin silahlanmamas\u0131 i\u00e7in en fazla ses \u00e7\u0131karanlar. <\/p>\n
Bu dokuzun yan\u0131 s\u0131ra Avustralya gibi bir n\u00fckleer \u015femsiyenin alt\u0131nda yer almak isteyenler; ABD n\u00fckleer sava\u015f ayg\u0131t\u0131na \u00fcslerini, limanlar\u0131n\u0131 a\u00e7arak n\u00fckleer silahlar\u0131n g\u00fcvenlik sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 fikrine inananlar var ve bunu da bir sorun olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6rne\u011fin Avustralya h\u00fck\u00fcmeti \u0130ran\u2019a n\u00fckleer silah edinmemesini s\u00f6yl\u00fcyor ama bu \u015femsiyenin alt\u0131na giriyor.<\/p>\n
IPS: Neden insanl\u0131k n\u00fckleer silahlar tehdidini bertaraf etmekte bu kadar yava\u015f ve etkisiz?<\/p>\n
N\u00fckleer silaha sahip \u00fclkeler bu durumu &com;cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k&com;la me\u015frula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve n\u00fckleer silaha sahip \u00fclkelerin sava\u015fa girmeyece\u011fini savunuyor. Fakat bu teori yanl\u0131\u015f, \u00e7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 \u00fclkeler bu silahlara sahipse di\u011ferleri de sahip olmaya haklar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyecektir. Bu re\u00e7ete t\u00fcm \u00fclkelerin silahlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. <\/p>\n
Bize gereken t\u00fcm uluslar\u0131n ayn\u0131 kurallara tabi olmas\u0131 ve kitle imha silahlar\u0131n\u0131, \u00f6zellikle de n\u00fckleer silahlar\u0131 yok etmesi.<\/p>\n
IPS: Dini ve ruhani topluluklar kitle imha silahlar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ne yapabilir?<\/p>\n
N\u00fckleer silah sorununu zaman\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck etik sorunlar\u0131ndan biri olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. D\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm inan\u00e7lar\u0131 bu sorunla y\u00fczle\u015fmeli. Dolay\u0131s\u0131yla etik sorunlarla ilgilenen insanlar\u0131n n\u00fckleer silahs\u0131zlanmaya \u00e7a\u011fr\u0131da bulunma sorumlulu\u011fu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n
IPS: Bir t\u0131p doktoru olarak n\u00fckleer silahs\u0131zlanma konusunda duydu\u011funuz bu arzuyu neye ba\u011flayabiliriz?<\/p>\n
N\u00fckleer silahlar inan\u0131lmaz derecede y\u0131k\u0131c\u0131. Bizim sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131lar olarak yapt\u0131klar\u0131m\u0131zla, tek tek hayat kurtarmakla alay ediyorlar. Bu silahlar tek seferde binlerce hayat\u0131 al\u0131yor ve gelecek nesilleri etkiliyor. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
MELBOURNE, 9 Aral\u0131k 2009 (IPS) – N\u00fckleer silahlar gezegen \u00fczerindeki ya\u015fam\u0131 tehdit ederken Uluslararas\u0131 N\u00fckleer Silahlar\u0131 Ortadan Kald\u0131rma Kampanyas\u0131\u2019ndan (ICAN) Dr. Sur Wareham silahlar\u0131n terk edilmesi s\u00fcrecinin h\u0131zlanmas\u0131 gerekti\u011fini ve n\u00fckleer enerjinin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadelede \u00e7\u00f6z\u00fcm olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-116","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-headlines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=116"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipsnews.net\/turkce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}